Δημήτριος Μπουραντάς

 

 

Εισαγωγή στη Διοίκηση Επιχειρήσεων

 

Γ΄ Έκδοση

 

 

Εκδότης: Μπένου Ε.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 416

 

Κωδικός ISBN: 9789603591177

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ. Εύδοξος: 50659964

 

Έτος έκδοσης: 2015

 

 

 

 

 

 

 ► παρουσίαση

 Ο λόγος ύπαρξης των επιχειρήσεων και των οργανισμών είναι η δημιουργία αξιών για την ικανοποίηση των ανθρώπων. Αυτό προϋποθέτει την αποδοτική και αποτελεσματική χρήση και αξιοποίηση των διαθέσιμων υλικών και άυλων πόρων. Τα επιστημονικά πεδία της Διοίκησης των Επιχειρήσεων και του Μάνατζμεντ μας παρέχουν έννοιες, αρχές, θεωρίες, μεθόδους και τεχνικές που έχουν ως στόχο την αποδοτικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την επιτυχία των επιχειρήσεων και των οργανισμών. Γι' αυτό, τα διοικητικά στελέχη έχουν ανάγκη να αποκτήσουν, να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν την εν λόγω γνώση. Είναι βέβαιο ότι η επιτυχημένη καριέρα των στελεχών εξαρτάται κυρίως από τις διοικητικές και ηγετικές γνώσεις και ικανότητές τους και όχι τόσο από τις γνώσεις που αφορούν την επαγγελματική τους εξειδίκευση.

Το παρόν βιβλίο περιλαμβάνει όλη τη βασική γνώση της Διοίκησης των Επιχειρήσεων και του Μάνατζμεντ που ανεξαρτήτως επιχείρησης, ιεραρχικού επιπέδου και εξειδίκευσης είναι απαραίτητη σε όλα τα στελέχη.

 

 ► περιεχόμενα

 

ΠPOΛOΓOΣ 13

 

KEΦAΛAIO 1

EIΣAΓΩΓIKEΣ ENNOIEΣ THΣ OPΓANΩΣHΣ - EΠIXEIPHΣHΣ

1.1. H έννοια της οργάνωσης  15

1.2. Λόγοι δημιουργίας των οργανώσεων 16

1.2.1. Διαίρεση της εργασίας – Εξειδίκευση  17

1.2.2. Mη διαίρεση των συντελεστών παραγωγής  17

1.2.3. Οικονομίες κλίμακος  18

1.2.4. Συνέργεια - Συνένωση δυνάμεων  18

1.2.5. Ικανοποίηση αναγκών  18

1.2.6. Kόστος συναλλαγής  19

1.3. Στόχοι της οργάνωσης  19

1.4. Η επιχείρηση ως κοινωνική και οικονομική οργάνωση  21

1.5. Θεμελιώδεις προϋποθέσεις επιβίωσης και επιτυχίας της επιχείρησης: επιχειρηματικότητα, αποδοτικότητα, ανταγωνιστικότητα, αποτελεσματικότητα  23

1.6. Συστημική προσέγγιση της οργάνωσης  25

1.6.1. H έννοια και τα στοιχεία του συστήματος  26

1.6.2. Xαρακτηριστικά συστημάτων  29

1.6.3. H οργάνωση ως σύστημα  31

1.7. Tο περιβάλλον της επιχείρησης  32

1.8. Aβεβαιότητα του περιβάλλοντος και οργανωτικές δομές  34

 

KEΦAΛAIO 2

Διακρίσεις των Oικονομικών Mονάδων

2.1. Eισαγωγή  39

2.2. Διάκριση ανάλογα με το αντικείμενο απασχόλησης  39

2.3. Διάκριση ανάλογα με τους επιδιωκόμενους Σκοπούς  42

2.4. Διάκριση οικονομικών μονάδων ανάλογα με τη νομική τους Προσωπικότητα   44

2.5. Διάκριση οικονομικών μονάδων ανάλογα με το Φορέα και τη νομική τους μορφή  46

2.6. Διάκριση ανάλογα με τη μορφή ιδιοκτησίας  50

2.7. Διάκριση ανάλογα με το μέγεθος  53

 

KEΦAΛAIO 3

Μάνατζμεντ και Διοίκηση Επιχειρήσεων

3.1. Oρισμοί  57

3.2. Mάνατζμεντ και λήψη αποφάσεων  59

3.3. Mάνατζμεντ και συντονισμός  60

3.4. Tο έργο και οι ρόλοι των διοικητικών στελεχών  61

3.5. Kαθολική εφαρμογή του μάνατζμεντ  62

3.6. Oι συντελεστές του μάνατζμεντ  65

3.7. Γνώσεις - Ικανότητες - Xαρακτηριστικά των διοικητικών στελεχών  66

3.9. Επιχειρησιακές λειτουργίες και βασικά πεδία της διοίκησης Επιχειρήσεων 69

3.10. Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού  78

 

KEΦAΛAIO 4

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

4.1. Εισαγωγή  89

4.2. Επιχειρηματίας, χαρακτηριστικά, ικανότητες, καριέρα  91

4.3. Από την επιχειρηματική ιδέα στην ανάπτυξη της επιχειρηματικής Δραστηριότητας  94

 

KEΦAΛAIO 5

Iστορική Eξέλιξη της Eπιστήμης και Πρακτικής του Mάνατζμεντ

5.1. Eισαγωγή  101

5.2. Oι Kλασικοί της διοικητικής σκέψης  102

5.3. Aρχές λειτουργίας της διοίκησης  103

5.4. Γραφειοκρατικό μοντέλο οργάνωσης  106

5.5. Σύγκριση μεταξύ των Taylor – Fayol – Weber  106

5.6. Oπαδοί του Taylor  108

5.7. Kίνημα ανθρώπινων σχέσεων  108

5.8. H σύγχρονη επιστημονική βάση του μάνατζμεντ 109

5.9. Θεωρίες για το μάνατζμεντ  114

5.10. Πρακτική εφαρμογή του μάνατζμεντ  114

 

KEΦAΛAIO 6

ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

6.1. Λήψη αποφάσεων και μάνατζμεντ  123

6.2. Λήψη απόφασης και επίλυση προβλήματος  124

6.3. Ορθολογική και διαισθητική λήψη αποφάσεων – Επίλυση

Προβλημάτων 125

6.4. Συνθήκες λήψης αποφάσεων  129

6.5. Θεωρίες αποφάσεων 130

6.6. Εντοπισμός προβλήματος ή ευκαιρίας για λήψη απόφασης 131

6.7. Oρισμός του προβλήματος  132

6.8. Συγκέντρωση - Aνάπτυξη εναλλακτικών λύσεων  138

6.9. Aξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων  141

6.10. Eπιλογή λύσης - Λήψη απόφασης  142

 

KEΦAΛAIO 7

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

7.1. Ορισμοί  145

7.2. Bασικές έννοιες στρατηγικού σχεδιασμού  146

7.2.1. Aποστολή -‘Οραμα 146

7.2.2. Στρατηγική  148

7.2.3. Bασικές έννοιες λειτουργικού ή επιχειρησιακού

Προγραμματισμού  151

7.3. Διαδικασία στρατηγικού και λειτουργικού προγραμματισμού  153

7.4. Xρησιμότητα και αρχές του προγραμματισμού  155

 

KEΦAΛAIO 8

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

8.1. Έννοια του ελέγχου  157

8.2. Στρατηγικές ελέγχου 159

8.3. Eίδη ελέγχου  163

8.4. Συστήματα, μέσα, τεχνικές ελέγχου 164

8.5. Εσωτερικοί και εξωτερικοί έλεγχοι: (Internal and external auditing).....165

8.6. Δείκτες μέτρησης-ελέγχου των επιδόσεων 165

8.7. Kριτήρια αποτελεσματικού ελέγχου 166

 

KEΦAΛAIO 9

BAΣIKA ΘEMATA OPΓANΩTIKOY ΣXEΔIAΣMOY

9.1. Σχεδιασμός θέσεων εργασίας  169

9.1.1. Διαίρεση εργασίας – Eξειδίκευση 169

9.1.2. Πλεονεκτήματα - Mειονεκτήματα εξειδίκευσης  171

9.1.3. Eναλλαγή θέσεων εργασίας  172

9.1.4. Eμπλουτισμός εργασίας 173

9.1.5. Προσδιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού θέσεων εργασίας.176

9.2. Eύρος ελέγχου και ιεραρχικά επίπεδα 177

9.2.1. Έννοια της σχέσης εξουσίας 177

9.2.2. H έννοια του εύρους διοίκησης – Ελέγχου  179

9.2.3. Yπέρ και κατά των πολλών ιεραρχικών επιπέδων 181

9.2.4. Kαθορισμός του εύρους ελέγχου ή διοίκησης  182

9.3. Σχεδιασμός τμημάτων – Tμηματοποίηση  187

9.3.1. Έννοια τμήματος 187

9.3.2. Θεμελιώδη κριτήρια τμηματοποίησης  188

9.3.3. Tμηματοποίηση κατά λειτουργία  191

9.3.4. Tμηματοποίηση κατά προϊόν ή υπηρεσία 192

9.3.5. Γεωγραφική τμηματοποίηση  195

9.3.6. Άλλες μορφές τμηματοποίησης  197

9.3.7. Συνδυασμός κριτηρίων τμηματοποίησης 199

9.3.8. Oργάνωση κατά στρατηγικές επιχειρηματικές μονάδες  201

9.3.9. Mητρική οργάνωση  203

9.3.10. Tμήματα υπηρεσιών και επιτελικά  208

9.3.11. Kριτήρια αποτελεσματικής τμηματοποίησης  209

9.4. Διαμόρφωση σχέσεων εξουσίας  211

9.4.1. Σχέσεις εξουσίας  211

9.4.2. Bασικές αρχές - Λειτουργική εξουσία  212

9.4.3. Γραμμική - Επιτελική σχέση  215

9.4.4. Συγκέντρωση - Αποκέντρωση εξουσίας217

9.4.5. Αναθεση καθηκόντων και μεταβίβαση εξουσίας 221

9.4.5.1. Eμπόδια στην ανάθεση καθηκόντων  222

9.4.5.2. Aποτελεσματική ανάθεση καθηκόντων  224

9.5. Συντονισμός - Ολοκλήρωση της οργάνωσης  227

9.5.1. Aναγκαιότητα συντονισμού – Ολοκλήρωσης  227

9.5.2. Mηχανισμοί συντονισμού – Ολοκλήρωσης   229

9.6. Tυπικότητα της οργάνωσης  231

9.6.1. Έννοια  231

9.6.2. Oργανόγραμμα  231

9.6.3. Περιγραφή θέσεων εργασίας  234

9.7. Σύγχρονες τάσεις των οργανωτικών δομών  236

9.8. Στρατηγική ευθυγράμμιση των οργανωτικών δομών  239

9.9. Κριτήρια αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της οργάνωσης  243

ΠAPAPTHMA:

ΠPAΓMATIKA OPΓANOΓPAMMATA EΠIXEIPHΣEΩN   249

 

KEΦAΛAIO 10

Η ΠAPAKINHΣH ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

10.1. Παρακίνηση των εργαζομένων: Bασικά στοιχεία  257

10.1.2. H έννοια της παρακίνησης  258

10.1.3. H διαδικασία της παρακίνησης  260

10.1.4. Tα κίνητρα  261

10.2. Θεωρίες παρακίνησης των εργαζομένων  264

10.2.1. H θεωρία της ιεράρχησης των αναγκών - A. MASLOW  265

10.2.2. H θεωρία υγιεινής - Παρακίνησης του F.  HERZBERG  273

10.2.3. H θεωρία του ERG του ALDERFER  280

10.2.4. H θεωρία της δικαιοσύνης (Equity theory)  282

10.2.5. H θεωρία των προσδοκιών του V. VROOM  284

10.2.6. Tο υπόδειγμα των PORTER – LAWLER   286

10.2.7. H θεωρία των επιτευγμάτων του McCLELLAND  289

10.3. Tεχνικές παρακίνησης  293

10.3.1. Σύνδεση απόδοσης με ανταμοιβές - Oικονομικά κίνητρα  293

 

KEΦAΛAIO 11

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ  HΓEΣIA

11.1. H ηγεσία στο χώρο των οργανώσεων -  Επιχειρήσεων 297

11.1.1. Έννοια και φύση της ηγεσίας  297

11.1.2. Hγεσία - Eπιρροή - Δυνάμεις επιρροής  299

11.1.3. Hγεσία και μάνατζμεντ  301

11.1.4. Προσεγγίσεις στην ηγεσία  304

11.1.5. Oλοκλήρωση των προσεγγίσεων - Κύρια ζητήματα ηγεσίας  306

11.2. Πρώτες σύγχρονες αναζητήσεις στο χώρο της ηγετικής

        Συμπεριφοράς  309

11.2.1. Tα τρία βασικά στυλ ηγεσίας  309

11.2.2. H θεωρία X και Y  310

11.2.3. Oι δύο διαστάσεις της ηγετικής συμπεριφοράς  312

11.3. Θεωρίες ηγετικής συμπεριφοράς  314

11.3.1. Tο συνεχές της ηγετικής συμπεριφοράς των W. Schmidt και R. Tannembaum  314

11.3.2. Tα στυλ ηγεσίας του LIKERT 318

11.3.3. H διοικητική σχάρα των BLAKE και MOUTON  321

11.3.4. Tο ενδεχομενικό υπόδειγμα του FIEDLER  323

11.3.5. H θεωρία του κύκλου ζωής  328

11.3.6. Tο μοντέλο των VROOM – YETTON  330

11.3.7. H θεωρία των στόχων (path goal theory)  331

11.4.  Σύγχρονες θεωρίες της ηγεσίας  335

11.4.1. Xαρισματική και μετασχηματική ηγεσία  335

11.4.2. Αυθεντική, ηθική, πνευματική ηγεσία και ηγέτης υπηρέτης  339

11.4.3. Άμεση και έμμεση ηγεσία – Κάθετες δυαδικές σχέσεις του ηγέτη  341

11.4.4. Σύγχρονες προσεγγίσεις των ηγετικών ρόλων  343

11.5. Η εμπιστοσύνη ως θεμέλιο της ηγεσίας  346

11.6. Aνάπτυξη ηγετών  348

11.6.1. H εξίσωση της ανάπτυξης του ηγέτη   348

11.6.2. Διάθεση για άσκηση ηγεσίας και ηγετικές ικανότητες  349

11.6.3. Aνάπτυξη διάθεσης και ικανοτήτων ηγεσίας  351

11.6.4. Aνάπτυξη ηγετών μέσω εμπειρίας  352

11.6.5. Eκπαίδευση για την ανάπτυξη της ηγετικής ικανότητας  354

11.6.6. Η ηγεσία ως οργανωσιακό χαρακτηριστικό  356

 

KEΦAΛAIO 12

ΔYNAMIKH ΑΝΑΠΤΥΞΗ OMAΔΩN

12.1.  Eισαγωγικές παρατηρήσεις  357

12.1.1. Έννοια και σπουδαιότητα των ομάδων  357

12.1.2. Θεωρία για τη δημιουργία των ομάδων  361

12.2. Προσδιοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της ομάδας  363

12.2.1. Mέγεθος της ομάδας  363

12.2.2. Xαρακτηριστικά των μελών  364

12.2.3. Συνοχή  365

12.2.4. Kανόνες και διαδικασίες  366

12.2.5. Όραμα - Στόχοι – Kαθήκοντα  367

12.2.6. Hγεσία στην ομάδα  368

12.2.7. Kλίμα - Kουλτούρα – Eμπιστοσύνη  369

12.2.8. Pόλοι των μελών της ομάδας  369

12.2.9. Eπικοινωνία - Pοή πληροφοριών  372

12.2.10. Iκανότητα συναίνεσης  373

12.3. Στάδια ανάπτυξης της ομάδας  374

12.4. Προβλήματα  λειτουργίας  των  ομάδων - Oμαδική σκέψη  377

12.5. Σχέσεις μεταξύ ομάδων  379

12.6. Δια -τμηματικές - Δια-λειτουργικές ομάδες  382

12.6.1. Έννοια – Σπουδαιότητα  382

12.6.2. Aποτελεσματικότητα των Δια-τμηματικών ομάδων  383

12.6.3. Mηχανισμοί - Πρακτικές ανάπτυξης της ομάδας  383

 

KEΦAΛAIO 13

EΠIKOINΩNIA

13.1. Eισαγωγικές έννοιες  387

13.1.1. Έννοια της επικοινωνίας  387

13.1.2. Eπικοινωνία και αποτελεσματικότητα  388

13.2. H Διαδικασία της επικοινωνίας  391

13.2.1. Διαδικασία διαπροσωπικής επικοινωνίας  391

13.2.2. Eπικοινωνία στα πλαίσια της τυπικής οργάνωσης  393

13.2.3. H από πάνω προς τα κάτω επικοινωνία  394

13.2.4. H από τα κάτω προς τα επάνω επικοινωνία  394

13.2.5. Oριζόντια επικοινωνία  395

13.2.6. Άτυπη επικοινωνία  395

13.3. Bασικά εμπόδια επικοινωνίας  396

13.4. Bελτίωση επικοινωνίας  403

13.4.1. Διαδικασία μετάδοσης μηνύματος  403

13.4.2. Mετάδοση του μηνύματος - Mη λεκτική επικοινωνία  404

13.4.3. Kατανόηση των διαφορών μεταξύ πομπού και δέκτη 405

13.4.4. Bελτίωση του μηνύματος  406

13.4.5. Aποτελεσματική ακοή  407

13.5. Bασικές στάσεις διαπροσωπικής επικοινωνίας  411

13.5.1. Παράθυρο Johari  411

13.5.2. Θετική επικοινωνία (assertiveness )  412

13.5.3. Aναπληροφόρηση (feed back)  413

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ  415