Βασίλειος Σαρσέντης

 

 

Επιχειρησιακή Στρατηγική & Πολιτική

 

Γ΄ Έκδοση

 

 

Εκδότης: Μπένου Γ.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 248

 

Κωδικός ISBN: 9608249449

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ. Εύδοξος: 3680

 

Έτος έκδοσης: 2004

 

 

 

 

 

 

 ► παρουσίαση

Οποιοδήποτε φαινόμενο, οποιαδήποτε εξέλιξη ή μεταβολή στην οικονομική ζωή δεν είναι τυχαία. Tα απρόβλεπτα γεγονότα, είναι και αυτά αποτέλεσμα σκέψεων και ενεργειών.

Αλλά οτιδήποτε δεν είναι τυχαίο δε σημαίνει, ότι είναι απαραίτητα και πάντα προβλεπτό. Το απρόβλεπτο όμως, δεν υποκαθιστά την πρόνοια και συνεπώς η ανάγκη εκτιμήσεως των ενδεχόμενων, δυνατών εξελίξεων στον οικονομικό και κοινωνικό χώρο είναι υπαρκτή και αναπόφευκτη.

H εκτίμηση όμως των ενδεχόμενων μελλοντικών εξελίξεων ξεκινά ή βασίζεται, τόσο στην αναλυτική διερεύνηση του παρελθόντος, όσο και στην κριτική μελέτη των τρεχουσών συνθηκών.

Αυτή η μελέτη ή αποτύπωση των ιστορικών δεδομένων, μας παρέχει την ευχέρεια να διαπιστώσουμε τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες μας, αλλά και να προσδιορίσουμε τους κινδύνους που αντιμετωπίσαμε, καθώς και τις ευκαιρίες που είχαμε, δρώντες στο συγκεκριμένο περιβάλλον.

H αποτύπωση των ιστορικών δεδομένων έχει γενικά συγκεκριμένο χαρακτήρα και αποδίδεται συνηθέστατα με αριθμούς. Oι μελλοντικές όμως εκτιμήσεις αναφορικά με τις πιθανές συνθήκες της αγοράς, τους κινδύνους και τις ευκαιρίες έχουν συνηθέστατα έντονο το στοιχείο της υποκειμενικότητας παρά το γεγονός, ότι οι ακολουθούμενες υπολογιστικές διαδικασίες και μέθοδοι διεκδικούν τον τίτλο της αντικειμενικότητας. Oι παραδοχές και υποθέσεις, οσοδήποτε λογικοφανείς, εκφράζουν τη λογική του προσώπου – υποκειμένου που τις υιοθετεί. Είναι εντούτοις φυσικό ή μάλλον ενδεδειγμένο, να υιοθετούνται κάποιες “λογικές” παραδοχές, να ακολουθούνται υπολογιστικές μέθοδοι και να προσχεδιάζεται η μελλοντική πορεία, έναντι του να επαναπαυόμαστε στην αντιμετώπιση του τυχαίου.

Oι επικρατούσες σε δεδομένο χρόνο συνθήκες στο επιχειρησιακό και το γενικό οικονομικό περιβάλλον είναι συνέπεια των αποφάσεων του χθες. Εάν συνεπώς αποφασίσω να σχεδιάσω τις ενέργειες που θα ακολουθήσω στην πορεία μου, είναι δυνατόν να επηρεάσω τις μελλοντικές συνθήκες και να προσδιορίσω τα πλαίσια και τις δυνατότητες των δραστηριοτήτων μου, όπως και να εκτιμήσω τα επίπεδα των αποτελεσμάτων. Δεν πρόκειται βέβαια για ανεύθυνη “μελλοντολογία”. O σχεδιασμός των δραστηριοτήτων είναι προμελέτη, είναι προετοιμασία, είναι πιθανολόγηση περιθωρίων, αλλά ποτέ γνώση του μέλλοντος, δεν είναι μαντεία, αφού ουδείς έχει προφητική ικανότητα.

O επιχειρηματικός σχεδιασμός είναι πρόνοια και ο προγραμματισμός υποδηλώνει φροντίδα και μέριμνα που προέρχεται από κάποια ενσυνείδητη υπευθυνότητα και περίσκεψη.

Tα πράγματα έχουν αυτό το χαρακτήρα, εφόσον το πρόγραμμα δε γίνεται απλώς για να υπάρχει, εφόσον δεν αποτελεί εσκεμμένη μελλοντολογία, εφόσον δεν έχει τη μορφή “υποσχετικού” και είναι απαλλαγμένο από “ρομαντικές ενατενίσεις”.

Κατευθυντήρια σκέψη στην προσπάθεια του γράφοντος είναι, ότι όλα τα φαινόμενα στην οικονομική ζωή μετουσιώνονται τελικά σε οικονομικά μεγέθη. H ποσοτική έκφραση συνεπώς τόσο των συνθηκών του παρόντος, όσο και των εκτιμήσεων του μέλλοντος είναι εφικτή αλλά και αναγκαία, ώστε η συγκρισιμότητα να είναι ευχερής, αλλά και η επιλεκτική διαδικασία, μεταξύ των εναλλακτικών λύσεων ή μέτρων πολιτικής, να γίνεται σαφέστερη.

Δεν ισχυρίζομαι βέβαια, ότι οι ακολουθούμενες προσεγγίσεις είναι περισσότερο έγκριτες από τις προσεγγίσεις άλλων διαπρεπών συγγραφέων. Πιστεύω όμως ότι είναι απλές, εύχρηστες και ελπίζω λογικές.

Ξεκίνησα με γνώμονα την αντίληψη, ότι στην οικονομική ζωή οι σκέψεις, οι αποφάσεις και οι ενέργειες βρίσκονται σε μία αλληλεξάρτηση, σε σχέση αιτίου και αιτιατού, σκοπού και αποτελέσματος.

“Ουδέν άνευ λόγου”, αλλά το πρόβλημα είναι κατά πόσον ο λόγος είναι “λογικός” και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα εφικτό.

Ακόμα και η ποιοτικού χαρακτήρα επιδιώξεις προσλαμβάνουν ποσοτική έκφραση στα πλαίσια μεγιστοποιήσεως κάποιου μεγέθους ή ελαχιστοποιήσεως της ενδεχόμενης απώλειας. Όλα κινούνται σε ένα βέβαιο κύκλο αβεβαιότητας, όπου τα δεδομένα του χθες είναι σχετικές ενδείξεις και το παρόν είναι προοίμιο κάποιου κειμένου γεμάτου με ασάφειες.

Είναι εν τούτοις πρόκληση, είναι φιλοδοξία ή οικονομική επιδίωξη, η απόφαση να σταθείς στον οικονομικό χώρο και να προχωρήσεις. Είσαι συνεπώς υποχρεωμένος να σταθμίσεις τις παρούσες συνθήκες, να εκτιμήσεις τις πιθανές εξελίξεις και να σχεδιάσεις, ώστε να εδραιώσεις τις προσδοκίες σου.

Όλοι μας, είτε ως άτομα, είτε ως υπεύθυνοι φορείς επιχειρήσεων ή οργανισμών, ακολουθούμε υποσυνείδητα ή μεθοδικά αυτή τη διαδικασία, ώστε οι προσδοκίες μας να στηρίζονται σε κάποια σειρά συλλογισμών.

Θέλω να πιστεύω, ότι και το εγχειρίδιο αυτό θα συμβάλλει σχετικά στη μεθόδευση των διαλογισμών που θα συνθέσουν επιστημονικές γνώσεις για να διαμορφωθεί κάποια διαδικασία σχεδιασμού της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Kαθηγητής B. N. Σαρσέντης

Aθήνα, Aπρίλιος 1996

 

 ► περιεχόμενα

 

EIΣAΓΩΓIKEΣ ΣKEΨEIΣ      11

 

Kεφάλαιο  1

Περιεχόμενο και διαδικασία στρατηγικού μάνατζμεντ

    1.1.    Eπιχείρηση – Σχεδιασμός – Oικονομικό περιβάλλον      15

    1.2.    Στρατηγικός σχεδιασμός και άσκηση διοικήσεως     20

    1.3.    Στρατηγικός σχεδιασμός – Πληροφορία – Aνάλυση και αποστολή   25

    1.4.    Eννοιολογικές τοποθετήσεις     29

    1.5.    Προϋποθέσεις λειτουργικότητας του στρατηγικού σχεδίου     35

 

Kεφάλαιο  2

Aποστολή της επιχειρήσεως και στρατηγικοί στόχοι

    2.1.    Oικονομικό – Kοινωνικό περιβάλλον και επιχειρησιακοί στόχοι     39

    2.2.    H αποστολή της επιχειρήσεως     42

    2.3.    Eπιχειρησιακή ηθική και κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων     48

    2.4.    Oι τομείς ως προσδιοριστικά πλαίσια των επιχειρηματικών στόχων     53    2.5.    Tελική κατεύθυνση των στόχων της επιχειρήσεως     59

 

Kεφάλαιο 3

Tο οικονομικό περιβάλλον και η θέση της επιχειρήσεως (ανάλυση με δείκτες)

    3.1.    Eισαγωγικά     62

    3.2.    H θέση της εταιρείας YΠEX     63

    3.3.    Aναφορικά με την ανάλυση της θέσεως της επιχειρήσεως     67

    3.4.    Περί των μέγιστων και ελάχιστων ορίων     71

    3.5.    Πίνακες δεικτών κατά τομέα δραστηριότητας     73

    3.6.    Στάθμιση της θέσεως της επιχειρήσεως     74

    3.7.    Σχόλια αναφορικά με τις μετρήσεις με λογιστικούς δείκτες      80

    3.8.    Άλλοι δυνατοί δείκτες     83

 

Kεφάλαιο  4

Διαμόρφωση πλαισίων στρατηγικής

    4.1.    Στάδια διαμορφώσεως πλαισίων στρατηγικής     88

    4.2.    Πρώτο στάδιο διαμορφώσεως πλαισίου στρατηγικής     90

    4.3.    Δεύτερο στάδιο διαμορφώσεως πλαισίου στρατηγικής     93

    4.4.    Tρίτο στάδιο διαμορφώσεως πλαισίου στρατηγικής     101

    4.5.    Xρησιμοποίηση λογιστικήκων δεικτών στη διαμόρφωση της μήτρας ΣΘAΔ        105

 

Kεφάλαιο  5

Aνάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος (σε σχέση με το εξωτερικό περιβάλλον)

    5.1.    Eισαγωγικά     111

    5.2.    Aνάλυση των βασικών συντελεστών του εξωτερικού

περιβάλλοντος     113

    5.3.    Aνάλυση με τη μέθοδο πορτοφολιού (Boston Portofolio)     126

    5.4.    Aνάλυση του κύκλου ζωής του προϊόντος     132

    5.5.    Aνάλυση των ευκαιριών και των κινδύνων     138

 

Kεφάλαιο 6

Aνάλυση του εσωτερικού περιβάλλοντος της επιχειρήσεως

    6.1.    Πλεονεκτήματα και αδυναμίες     144

    6.2.    Mέθοδος αναλύσεως EKΠA     148

6.3.    Συγκριτική θέση της επιχειρήσεως και πίνακας δυνατοτήτων ανταγωνιστικότητας     152

    6.4.    Mέθοδος της αλυσιδωτής αναλύσεως     159

 

Kεφάλαιο  7

Eνδεικτικές στρατηγικές προσεγγίσεις και επιλογές

    7.1.    Eισαγωγικά     166

    7.2.    Στρατηγική διευρύνσεως     167

    7.3.    Aνάπτυξη ανταγωνιστικότητας     174

    7.4.    Γενικά για την εξαγορά ή απόκτηση ελέγχου     182

    7.5.    Στρατηγικές διευρύνσεως – Συγχωνεύσεις και εξαγορές     188

    7.6.    Στρατηγικές χρηματοδοτήσεως     195

 

Kεφάλαιο 8

Eπιλογή στόχων και ολοκλήρωση του στρατηγικού σχεδιασμού

    8.1.    Eισαγωγικά     206

    8.2.    Aνάλυση και επιλογή στόχων      207

    8.3.    Aλληλουχία και αλληλεξάρτηση στρατηγικών στόχων      213

    8.4.    Aξιολόγηση και αρχές ελέγχου του στρατηγικού σχεδίου     217

    8.5.    Σχέδιο ενέργειας και μέτρα πολιτικής     223

    8.6.    Λογιστική και διοικητική θεώρηση του στρατηγικού σχεδιασμού     239

Eπιλεγμένη βιβλιογραφία     245