Ελένη Χατζηχαρίτου

 

 

Εργασιακές Σχέσεις και Εργατικό Δίκαιο ΤΟΜΟΣ Α

 

B΄ Έκδοση

 

 

Εκδότης: Μπένου Γ.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 276

 

Κωδικός ISBN: 96082495Χ (SET 9608249341)

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Έτος έκδοσης: 2003

 

 

 

 

 

 ► παρουσίαση

 

Η παρούσα έκδοση αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια προσέγγισης, τόσο της θεωρίας των Εργασιακών Σχέσεων, όσο και της ανάλυσης όλων εκείνων των παραγόντων που καθορίζουν και διαμορφώνουν τη σχέση εξάρτησης και συνεργασίας μεταξύ των τριών κοινωνικών εταίρων. Όπως για παράδειγμα, η διαδικασία διαπραγμάτευσης, οι παράγοντες που καθορίζουν τη διαπραγματευτική δύναμη των δυο διαπραγματευομένων μερών, καθώς επίσης, και ο προσδιορισμός της περιοχής διαπραγματεύσεων, όπως έχει αναλυθεί στα βασικά μοντέλα συλλογικών διαπραγματεύσεων, θα αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της ανάλυσής μας.
Ενα άλλο ενδιαφέρον σημείο της ανάλυσής μας, είναι και η ανάπτυξη του συστήματος των Εργασιακών Σχέσεων στην Ελλάδα, γι' αυτό και θα αφιερώσουμε ένα μεγάλο τμήμα στην οργανωτική δομή και ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήματος στη χώρα μας. Βασικός άξονας της εξέλιξης του συστήματος των Εργασιακών Σχέσεων είναι το συνδικαλιστικό κίνημα, και συγκεκριμένα, η ισχύς και η αποτελεσματική λειτουργία του. Άρα, η έλλειψη ορθολογισμού στην οργάνωση του κινήματος και ο κατακερματισμός του, είναι αρνητικοί παράγοντες για τη δυναμική παρουσία του στη λειτουργία της αγοράς εργασίας.
Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έρευνες που έχουν γίνει για να δοθεί απάντηση στο βασικό ερώτημα των αιτίων απομάκρυνσης των εργαζομένων από τα συνδικαλιστικά όργανα.
Στη σύγχρονη προσέγγιση της οργάνωσης και διοίκησης των παραγωγικών μονάδων οι οποίες λειτουργούν πια σε ένα δυναμικό, πολύπλοκο περιβάλλον συνεχών τεχνολογικών εξελίξεων, σημαντικό ρόλο έχει η συμμετοχή των εργαζομένων στην επιχείρηση. Τόσο η άμεση, όσο και η έμμεση. Σε αυτό το θέμα θα εξετάσουμε την ύπαρξη ή όχι σχετικών ρυθμίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τη νέα θεώρηση της οργάνωσης, διοίκησης και παραγωγικής διαδικασίας της επιχείρησης, όπου ο επιδιώκομε-
νος στόχος της μεγιστοποίησης της αξίας του παραγομένου προϊόντος πραγματοποιείται με την πλήρη συμμετοχή όλων των εργαζομένων.
Στην Ελλάδα, πολλές επιχειρήσεις ήδη εφαρμόζουν τη Διοίκηση Ολικής ποιότητας (Total Quality Management), παρά την καθυστέρηση στην εμφάνισή της σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Όπως θα δούμε στην ανάλυση μας, εκείνο που προέχει είναι η εφαρμογή της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας και στην εκπαίδευση.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του κοινωνικού κράτους, είναι η εξασφάλιση ενός υγιούς, οικονομικά βιώσιμου, δικαίου και μακρόπνοου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης των εργαζομένων. Θα δούμε, ότι τα προβλήματα είναι πολλά, γι’αυτό εκείνο που προέχει είναι να βρεθούν μέτρα τα οποία να εξαλείψουν όλους εκείνους τους παράγοντες ή τις πολιτικές που δημιούργησαν αυτά τα προβλήματα.
Σε όλη την παρουσίαση των θεμάτων για το θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων, γίνεται μια προσπάθεια να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η σχετική νομοθεσία\ τόσο η παλαιά όσο και η νέα.
Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου γίνεται μια πολύ περιληπτική παρουσίαση των βασικών στοιχείων του Εργατικού Δικαίου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω από καρδιάς τη Μαρία Μεταξά και την Κατερίνα Μιχαηλίδου για τη σημαντική συμβολή τους στην επιμέλεια του βιβλίου.

 

 ► περιεχόμενα

 

Πρόλογος    9
ΜΕΡΟΣ A
Εισαγωγή    11
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Θεωρία εργασιακών σχέσεων    15
1.1    Εισαγωγή    15
1.2    Εργασιακές Σχέσεις και Οικονομική της Εργασίας    19
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Ελληνικό Σύστημα Εργασιακών Σχέσεων    23
2.1    Εισαγωγή    23
2.2    Διάρθρωση της Απασχόλησης και η Μετεξέλιξή της στην Ελλάδα    24
2.3    Ιστορικοπολιτικά Χαρακτηριστικά της Ελλάδος και οι Εργασιακές
Σχέσεις    38
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Η Εξέλιξη του Ελληνικού Συνδικαλιστικού Κινήματος και τα Χαρακτηριστικά του    39
3.1    Εισαγωγή    39
3.2    Οργανωτική Δομή του Συνδικαλιστικού Κινήματος    44
3.3    Κατακερματισμός και Χαοτική Οργάνωση του Συνδικαλιστικού
Κινήματος    47
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Συνδικαλιστική Συμμετοχή    51
4.1    Ζήτηση και Προσφορά Συνδικαλιστικής Συμμετοχής    51
4.2    Συνδικαλιστική Πυκνότητα    53
4.3    Συνδικαλιστική Πυκνότητα στο Δημόσιο και στον Ιδιωτικό Τομέα    62
4.4    Συνδικαλιστική Συμμετοχή στις Χώρες του ΟΟΣΑ    62

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Οι Συνδικαλιστικές Οργανώσεις και οι Συλλογικές Διαπραγματεύσεις   65
5.1     Εισαγωγή    65
5.2    Προέλευση, Προϋποθέσεις και Στόχοι των Συνδικαλιστικών
Οργανώσεων    •.    65
5.3    Πως Επιτυγχάνουν τους Σκοπούς τους οι Συνδικαλιστικές
Οργανώσεις των Εργαζομένων    68
5.4    Αρση των Περιορισμών της Αγοράς από τις Συνδικαλιστικές
Οργανώσεις    69
5.5    Μεταβολές της Ζήτησης Εργασίας    72
5.6    Ρύθμιση της Αμοιβής της Εργασίας και των Εργασιακών Σχέσεων   72
5.7    Συλλογικές Διαπραγματεύσεις: Από τους Περιορισμούς της
Αγοράς στις Διαπραγματεύσεις    80
5.8    Διαπραγματευτική Διαδικασία    83
5.9    Διαπραγματευτική Δύναμη (Bargaining Power)    85
5.10    Χαρακτηριστικά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας    88
5.11    Συλλογική Σύμβαση Εργασίας    90
5.12    Συλλογικές Διαφορές Εργασίας    91

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Μοντέλα Συλογικών Διαπραγματεύσεων    95
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Οι Απεργίες    115
7.1    Εισαγωγή    115
7.2    Η Απεργιακή Δραστηριότητα των Μισθωτών κατά την
Μεταπολεμική Περίοδο    116
7.3    Οι Απεργιακές Κινητοποιήσεις στην Ελλάδα και την Υπόλοιπη
Ευρώπη    126
7.4    Το Θεσμικό Πλαίσιο των Απεργιών    140
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
Ο Θεσμός της Συμμετοχής    145
8.1    Εισαγωγή    145
8.2    Η Συμμετοχή σε Επίπεδο Επιχειρήσεων    147
8.3    Η Συμμετοχή στο Δημόσιο Τομέα    151
8.4    Επιμέρους Ρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση    153
8.5    Οδηγίες και Προτάσεις για Συμμετοχή    155
8.6    Προτάσεις για την Προώθηση του Θεσμού    156
8.7    Η συμμετοχή των Εργαζομένων στην Τεχνολογική Αλλαγή    161
8.8    Συμμετοχή των Εργαζομένων στα Κέρδη των Επιχειρήσεων    163
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
Διοίκηση Ολικής Ποιότητας και Συμμετοχή των Εργαζομένων    169
9.1    Εισαγωγή    169
9.2    Προϋποθέσεις Εφαρμογής της ΔΟΠ    172
9.3    Οι Θεμελιωτές της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας    173
9.4    Διοίκηση Ολικής Ποίτητας: Μιά Νέα Προσέγγιση στη Διοίκηση    179
9.5    Συσχέτιση Αναγκών και Κινήτρων    181
9.6    Απαιτούμενες Αλλαγές για την Εφαρμογή της Διοίκησης Ολικής
Ποιότητας: Αλλαγές που Πρέπει να Γίνουν στον Ανθρώπινο Παράγοντα για την Εφαρμογή της ΔΟΠ    184
9.7    Οφέλη από την Επιτυχή Εφαρμογή της Διοίκησης Ολικής
Ποιότητας    186
9.8    Κύριοι Λόγοι Αποτυχίας της Διαδικασίας για τη Βελτίωση της
Ποιότητας    186
9.9    Εφαρμογές της ΔΟΠ στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα    187
9.10    Ποιότητα, Ανταγωνιστικότητα και Ανάπτυξη    188

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10
Ολική Ποιότητα στην Εκπαίδευση    191
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11
Η Κοινωνική Ασφάλιση στην Ελλάδα    195
11.1    Εισαγωγή    195
11.2    Ιστορική Αναδρομή Ανάπτυξης του Συστήματος Κοινωνικής
Ασφάλισης στην Ελλάδα    199
11.3    Χαρακτηριστικά του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης    205
11.4    Οικονομικοί Στόχοι της Κοινωνικής Ασφάλισης    206
11.5    Οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης    208
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12
Τα Προβλήματα του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης    209
12.1    Εισαγωγή    209
12.2    Το Χρηματοδοτικό Πρόβλημα των Ασφαλιστικών Οργανώσεων    210
12.2.1    Δημογραφικός Μαρασμός    210
12.2.2    Η Κακή Αξιοποίηση των Αποθεμάτων    212
12.2.3    Η Γενναιοδωρία του Ελληνικού Ασφαλιστικού Συστήματος....214
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13
Προτάσεις για τη Ριζική Μεταρρύθμιση του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης στην Ελλάδα    221
13.1    Ενα Τριαξονικό Σύστημα Αναμόρφωσης του Ασφαλιστικού
Συστήματος     221
13.2    Αύξηση των Εσόδων     225
13.2.1    Αύξηση των Ασφαλιστικών Εισφορών    226
13.2.2    Προσφυγή σε Αλλους Πόρους    226
13.3    Συγκράτηση του Ρυθμού Αύξηση των Δαπανών    229
13.4    Τι Εχει Γίνει Εως Σήμερα    234
13.5    Σε Ποιά Σημεία Ακολουθούμε τα Ευρωπαϊκά Ασφαλιστικά
Συστήματα     240
13.6    Η Μεταρρύθμιση των Ασφαλιστικών Συστημάτων των
Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης    242

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14
Στρατηγικές για την Αντιμετώπιση της Κρίσης των Δημοσίων Προγραμμάτων Συνταξοδότησης Διεθνώς    245
14.1    Κρίσεις και Συμπεράσματα    251
ΜΕΡΟΣ Β
Εργατικό Δίκαιο     253
1.1    Εισαγωγή     253
1.2    Στοιχεία του Εργατικού Δικαίου    254
1.3    Ατομικό Εργατικό Δίκαιο: Σύσταση και Λειτουργία της Σχέσης
Εργασίας    256
1.4    Χρόνος Εκτέλεσης της εργασίας    258
1.4.1    Χρόνος Εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση    261
1.4.2    Ο Εργάσιμος Χρόνος στο Σύνολο της Απασχόλησης    262
1.4.3    Ο Εργάσιμος Χρόνος στη Μισθωτή Απασχόληση    264
1.5    Μεταβολή των Όρων Εργασίας     269
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ     271