Κωνσταντίνος Λιάπης

 

 

Λογιστική Εταιρειών: θεωρητικά & πρακτικά θέματα

 

Α΄ Έκδοση

 

 

 

Εκδότης: Μπένου Γ.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 296

 

Κωδικός ISBN: 9789608249608

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ. Εύδοξος: 3729

 

Έτος έκδοσης: 2008

 

 

 ► παρουσίαση

Σε έναν πρόλογο τέτοιου βιβλίου είναι ορθό το να παραταθεί κατά πρώτον ετυμολογικά η λέξη «ΕΤΑΙΡΕΙΑ».

Εταιρεία και Εταιρία

(Αρχ. Ιων. Εταιρηίη - Εταιρήϊος αντί Εταιρεία και Εταιρείος)

Αρχ. Εταιρίζω / μελ. -ίσω / αττικ. -ιώ / εταίρος

Ο εταίρος - ου - σύντροφος

Εταιρεία - ας

Η γραφή με ει, η οποία θεωρείται και ορθότερη, δικαιολογείται από την προέλευση της λέξης ως ουσιαστικοποιημένου θηλυκού του αρχαίου επιθέτου εταιρείος (η εταιρεία).

Εταιρία -ας

Η γραφή σε -ια προϋποθέτει παραγωγή της λέξης από το εταίρος - εταιρία.

Εταιρεία και εταιρία: Σύλλογος κοινοπραξία ανθρώπων που αποτελούν σύνδεσμο για κάποιο σκοπό π.χ.:

α) Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών β) Φιλική Εταιρεία

Εταιρεία είναι η σύμβαση με την οποία δύο ή περισσότερα πρόσωπα υποχρεώνονται αμοιβαία για την επιδίωξη κοινού σκοπού και ιδιαίτερα οικονομικού με κοινές εισφορές.

Η μέθοδος της εταιρείας είναι ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται το μερίδιο του κέρδους ή της ζημίας που αναλογεί σε καθέναν από τους συνεταίρους, ανάλογα με το κεφάλαιο που έχει καταβάλει ο καθένας από αυτούς και τον χρόνο που παρέμεινε στην επιχείρηση.  Εταιρεία είναι η ένωση δύο ή περισσοτέρων ανθρώπων με σκοπό την άσκηση εμπορίου ή άλλων εργασιών και την επιδίωξη κέρδους. Π.χ. Εμπορική Εταιρεία, Ανώνυμη Εταιρεία, Ακτοπλοϊκή Εταιρεία.

Εταιρικός -η -ον, εκείνος που ανήκει ή αναφέρεται σε εταίρους, ο συντροφικός π.χ. Εταιρική επιχείρηση, Εταιρικό κεφάλαιο.

Εταίρος -ου, ο συνεταίρος, το μέλος εταιρείας.

Ως αναγράφεται ανωτέρω η γραφή σε -ια προϋποθέτει παραγωγή της λέξης από το εταίρος και ως εκ τούτου η εγγραφή της λέξης με κατάληξη -ια έναντι του -εια περισσότερο δηλώνει ευκαιριακού σκοπού «συνεταιρίζεσθαι» συνήθως με μη διαρκή οικονομικό σκοπό.

Το παρόν σύγγραμμα προέκυψε ως επιστημονική και πρακτική ανάγκη μετά από τις σύγχρονες μεταβολές λόγω της εισαγωγής των ΔΠΧΠ και φιλοδοξεί να αποτελέσει εγχειρίδιο επιστημονικής και πρακτικής αντιμετώπισης θεμάτων λογιστικής εταιρειών. Η παρούσα εργασία, λόγω της υπερεξειδίκευσής της σε συγκεκριμένα θέματα απευθύνεται σε τριτοετείς και τεταρτοετείς φοιτητές οικονομικών τμημάτων πανεπιστημίων ή σε φοιτητές προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών καθώς και σε επαγγελματίες με εξειδίκευση στα εν λόγω θέματα. Για το λόγο αυτό, τα θεωρητικά θέματα ανά περίπτωση καλύπτονται από τις αντίστοιχες πρακτικές εφαρμογές τους. Τέλος, σε μία τέτοια επιστημονική απόπειρα η συμπλήρωση μελλοντικών εκδόσεων με νέα κεφάλαια καθίσταται αναπόφευκτη.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους φοιτητές του τμήματος Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, οι οποίοι με τις παρατηρήσεις και τους προβληματισμούς τους αποτέλεσαν αφορμή για τη συγγραφή του παρόντος βιβλίου καθώς και την Οικονομολόγο κα Έλενα Χριστοδουλοπούλου B.Sc., M.Sc, η συμβολή της οποίας συντέλεσε σημαντικά στην εμπεριστατωμένη σύνθεση των θεμάτων που διαπραγματεύεται το παρόν εγχειρίδιο. Ευχαριστίες οφείλονται επίσης στην κα Έφη Καράμπελα, για την επιμέλεια της έκδοσης.

Αθήνα 2008

Κωνσταντίνος I. Λιάπης

 

 ► περιεχόμενα

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ  13

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ  15

1.1. Το αντικείμενο της λογιστικής εταιρειών  15

1.2. Διακρίσεις εταιρειών  16

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΟΜΟΡΡΥΘΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  18

2.1. Ορισμός και χαρακτηριστικά  18

2.2. Σύσταση Ομόρρυθμης Εταιρείας  19

2.2.1. Διατυπώσεις συστάσεως Ομόρρυθμης Εταιρείας  19

2.2.2. Καταστατικό Ομόρρυθμης Εταιρείας  19

2.2.3. Εγγραφές συστάσεως Ομόρρυθμης Εταιρείας  20

2.3. Αύξηση εταιρικού κεφαλαίου  27

2.4. Μείωση εταιρικού κεφαλαίου  36

2.5. Διανομή αποτελεσμάτων Ομόρρυθμων Εταιρειών  39

2.5.1. Διανομή θετικού αποτελέσματος (κέρδος)  41

2.5.2. Λογιστικός χειρισμός αρνητικού αποτελέσματος (ζημιά)  46

2.5.3. Συμψηφισμός ζημιάς με μελλοντικά κέρδη  47

2.6. Λύση - Εκκαθάριση Ομόρρυθμων Εταιρειών  49

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΕΤΕΡΟΡΡΥΘΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  57

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΦΑΝΗΣ - ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  59

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ  60

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 61

6.1. Έννοια και χαρακτηριστικά 61

6.1.1. Βασικές έννοιες    61

6.2. Οι σημαντικότερες αλλαγές του 2190/1920  64

6.3. Ίδρυση Α.Ε 68

6.3.1. Χαρακτηριστικά   68

6.3.2. Περιεχόμενο του καταστατικού   68

6.4. Λογιστικές εγγραφές Α.Ε   70

6.4.1. Ίδρυση Α.Ε 70

6.4.2. Καταβολή υπέρ το άρτιο και δημόσια εγγραφή  71

6.4.3. Υπερήμερος μέτοχος 75

6.5. Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 79

6.6. Μείωση μετοχικού κεφαλαίου 80

6.7. Όργανα διοίκησης Α.Ε 81

6.7.1. Γενική Συνέλευση  81

6.7.2. Διοικητικό Συμβούλιο 82

6.7.3. Ελεγκτές   83

6.8. Διανομή στην Α.Ε 84

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ε.Γ.Λ.Σ 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ Δ.Α.Π.  96

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Δ.Π.Χ.Π. 3   98

9.1. Σκοπός   98

9.2. Πεδίο εφαρμογής 98

9.3. Τα κύρια χαρακτηριστικά του Δ.Π.Χ.Π. 3   99

9.4. Λογιστική αναγνώριση   100

9.4.1. Προσδιορισμός της αποκτώσας επιχείρησης  100

9.4.2. Προσδιορισμός του κόστους απόκτησης    101

9.4.3. Αναγνώριση των αποκτηθέντων στοιχείων ...  101

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 103

10.1. Μετατροπή 103

10.2. Συγχώνευση - Απορρόφηση  107

10.3. Διάσπαση - Απόσχιση κλάδου ή τμήματος Α.Ε.  118

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ  126

11.1. Βασικές Έννοιες    126

11.2. Μέθοδοι Αποτίμησης Συμμετοχών  129

11.2.1.  Μέθοδος του Κόστους Κτήσης (Cost Method)  129

11.2.2. Μέθοδος της Καθαρής Θέσης (Equity Method)  129

11.2.3. Περιγραφή λογιστικής παρακολούθησης συμμετοχών  130

11.3. Επιχειρήσεις που καταρτίζουν Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις  230

11.4. Επιχειρήσεις που δεν καταρτίζουν Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις  231

11.5. Επιχειρήσεις που μπορούν να μην συμπεριληφθοΰν στην Ενοποίηση  132

11.6. Τεχνική κατάρτισης Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων  133

11.7. Ολική Ενοποίηση - Αναλογική Ενοποίηση  134

11.8. Ενοποίηση στα Δ.Π.Χ.Π  138

11.8.1. Ενοποίηση επιχειρήσεων, προσδιορισμός υπεραξίας και δικαιωμάτων μειοψηφίας  138

11.8.2. Ενοποίηση επιχειρήσεων, προσδιορισμός υπεραξίας και αναβαλλόμενος φόρος  142

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΑΡ1ΘΜΟΔΕΙΚΤΕΣ: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ   150

12.1. Χρησιμότητα των αριθμοδεικτών στα πλαίσια του ΓΑΣ  151

12.2. Ανάλυση των αριθμοδεικτών  152

12.2.1. Εννοιολογικό περιεχόμενο των όρων των αριθμοδεικτών  152

12.2.2. Δείκτες χρηματοοικονομικής μόχλευσης και περιουσιακής διάρθρωσης  257

12.2.3. Δείκτες ρευστότητας  259

12.2.4. Δείκτες απόδοσης ή αποτελεσματικότητας  161

12.2.5. Δείκτες δραστηριότητας  262

12.2.6. Δείκτες αγοραίας αξίας ή αποτίμησης (επενδυτή)  164

12.2.7. Λοιποί δείκτες  265

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΑ ΧΡΕΟΓΡΑΦΩΝ  167

13.1. Κατηγορίες χρηματοοικονομικών μέσων  167

13.2. Θεωρητική θεμελίωση επιτρεπτών χαρτοφυλακίων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Π  168

13.2.1. Χρεόγραφα εμπορικού χαρτοφυλακίου (Trading Portfolio)  168

13.2.2. Χαρτοφυλάκιο Χρηματοπιστωτικών στοιχείων ενεργητικού αποτιμώμενων σε εύλογες αξίες μέσω του λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης (Financial Assets at fair value through profit or loss)   170

13.2.3. Διαθέσιμο προς πώληση χαρτοφυλάκιο (Available for sale financial assets)   172

13.2.4. Χαρτοφυλάκιο χρεογράφων τα οποία η επιχείρηση προτίθεται να τα κρατήσει μέχρι τη λήξη τους (Financial Assets held to maturity)  175

13.2.5. Συμμετοχές σε θυγατρικές (Investments in Subsidiaries)  176

13.2.6. Συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες (Investments in Assosiates)   177

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ Δ.Π.Χ.Π. ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ  179

14.1. Γενικά  179

14.2. Χαρτοφυλάκιο ιδιοχρησιμοποιουμένων ακινήτων   179

14.3. Χαρτοφυλάκιο διαθεσίμων προς πώληση ακινήτων  186

14.4. Χαρτοφυλάκιο ακινήτων ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού  187

14.5. Χαρτοφυλάκιο επενδυτικών ακινήτων  188

14.6. Χαρτοφυλάκιο ακινήτων διαμέσου Leasing  191

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ ΒΑΣΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ  194

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: ΟΙ ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΕ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΛΠ 14  199

16.1. Τα είδη παροχών στους εργαζόμενους όπως αυτά παρουσιάζονται στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα  200

16.2. Προγράμματα παροχών στους εργαζόμενους  202

16.3. Κάλυψη των παροχών των εργαζομένων μέσω προγραμμάτων  203

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7  205

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 8  223

Χ.Α.Ε.: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ   227

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ