Ευάγγελος Κιουντούζης

 

 

Μεθοδολογίες Ανάλυσης & Σχεδιασμού Πληροφοριακών Συστημάτων

Γ΄   Έκδοση

 

 

 

Εκδότης: Μπένου Ε.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 736

 

Κωδικός ISBN: 9603590398

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ. Εύδοξος: 2707

 

 

Έτος έκδοσης: 2009

 

 

 

 

 ► παρουσίαση

Όλοι συμφωνούν ότι ο κοινωνικός ρόλος της ανωτάτης εκπαίδευσης πρέπει να είναι η παραγωγή επιστημονικής γνώσης και η μετάδοσή της σε όλους εκείνους που θα την χρησιμοποιήσουν σύμφωνα με τις δυνατότητες της κοινωνίας, ανάλογα με τη σχετική ζήτηση.

Σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει ότι οι περισσότεροι από αυτούς που φοιτητούν σήμερα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατά τη διάρκεια της ζωής τους, θα αλλάξουν πάνω από τρία επαγγέλματα, διαφορετικά από αυτό που σπούδασαν. Συνεπώς μόνο η καλή γνώση του αντικειμένου που θεραπεύει η κάθε επιστήμη και των αλληλοσυνδέσεών της με το γενικότερο πλέγμα της ανθρώπινης γνώσης και πρακτικής, είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για να μπορέσει ο σημερινός επιστήμονας να ερμηνεύσει και να κατανοήσει τις εξελίξεις που συντελούνται στο χώρο του και, αν  χρειασθεί να αλλάξει ειδικότητα, να το κάνει, χωρίς να ξεκινάει κάθε φορά από την αρχή, σαν τον Σίσυφο.

Στα πανεπιστήμια υπάρχει και σήμερα η τάση να οργανώνεται η γνώση σε ξεχωριστά γνωστικά πεδία: φυσικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες, θετικές επιστήμες, οικονομικές επιστήμες κ.λπ. Aυτές στη συνέχεια διαιρούνται σε επιμέρους πεδία. Eπίσης τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις, αλλά και η κοινωνία γενικότερα, συχνά χαρακτηρίζονται ως οικονομικά, τεχνικά, οργανωσιακά, κοινωνικά, κ.λπ. Όμως  ο επιθετικός προσδιορισμός πριν από το ουσιαστικό δείχνει απλά την οπτική θεώρηση του παρατηρητή που βλέπει το πρόβλημα. Δεν λέει τίποτε για το ίδιο το πρόβλημα. Oύτε σημαίνει ότι αυτή η οπτική είναι η καλύτερη για τη λύση του. Πολλά πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών είναι προσανατολισμένα σε γνωστικά αντικείμενα που προσφέρουν εξειδικευμένη γνώση, με αποτέλεσμα να έχουν μονοδιάστατο χαρακτήρα και να παρεμποδίζεται η βαθύτερη γνώση. Είναι και αυτός ένας από τους λόγους που σήμερα η ανωτάτη εκπαίδευση αποτυγχάνει να ετοιμάσει τους απόφοίτους με τρόπο που να μπορούν να αντιμετωπίσουν θέματα σύμπλοκα με αυξημένες αλληλοεξαρτήσεις. Όπως, εύστοχα, παρατήρησε και ο Russel Ackoff «ούτε η φύση ούτε η κοινωνία είναι οργανωμένη όπως τα πανεπιστήμια, σε γνωστικά πεδία».

Aπό την άλλη πλευρά, ένας φοιτητής που παρακολουθεί μαθήματα από διάφορα πεδία - όπως συμβαίνει συχνά σε διάφορα προγράμματα σπουδών - δεν αποκτά μια ολιστική οπτική που θα τον βοηθήσει να καταλάβει τη συμπλοκότητα της  σύγχρονης επιχείρησης, μέρος της οποίας είναι και το πληροφοριακό σύστημα, το αντικείμενο του παρόντος βιβλίου.

O φοιτητής θα πρέπει να εκπαιδευθεί να θεωρεί το υπό εξέταση αντικείμενο κάτω από πολλαπλές οπτικές, ακολούθως να μάθει τη συστημική οπτική και στη συνέχεια να το παρατηρεί ως ολότητα. Εξετάζοντας το αντικείμενο με μια μόνο οπτική, συνδεόμαστε άμεσα με γραμμικό τρόπο σκέψης, οπότε δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη πολυπλοκότητα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας.

 

Τα Πληροφοριακά Συστήματα (Π.Σ.) είναι ένα νέο, σχετικά, γνωστικό αντικείμενο, αφού έχει αναδειχθεί τα τελευταία 40 χρόνια. Όπως συμβαίνει με κάθε γνωστικό πεδίο υπάρχουν διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες απόψεις για το περιεχόμενο του πεδίου, τα όρια του και τις σχέσεις του με συγγενή πεδία, όπως, για παράδειγμα, την επιστήμη υπολογιστών, τη διοικητική επιστήμη, την οργανωσιακή ανάλυση, κ.λπ.

Δεν είναι γνωστό ποιός ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο Πληροφοριακό Σύστημα και την ακριβή έννοια που έδωσε στον όρο αυτό. Σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται ευρέως, χωρίς να μπορεί να ισχυρισθεί κανείς ότι όλοι συμφωνούν ότι εννοούν το ίδιο πράγμα. Aν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο δεν υπάρχει διαφωνία, είναι ότι ο όρος Π.Σ. αναφέρεται σε κάτι πολύπλοκο και αφηρημένο, οπότε είναι επόμενο να υπάρχουν διαφορετικές οπτικές θεωρήσεις.

Στόχοι της παρούσης τρίτης έκδοσης είναι ο αναγνώστης, μετά τη μελέτη του βιβλίου, να είναι σε θέση:

* Nα κατανοήσει την έννοια του Πληροφοριακού Συστήματος και τα θέματα που σχετίζονται με την ανάπτυξή του σε κάποιο οργανωσιακό περιβάλλον.

* Nα αντιληφθεί και να εφαρμόσει τις διάφορες οπτικές που υπάρχουν γύρω από τον τρόπο ανάπτυξης Π.Σ., τις μεθοδολογίες, μεθόδους και τεχνικές που σχετίζονται με αυτές.

* Nα κατανοήσει πως ένα αναλυτής συστήματος προσδιορίζει τις ανάγκες των χρηστών, τις μετατρέπει σταδιακά σε προδιαγραφές συστήματος και στη συνέχεια, με τη βοήθεια και άλλων ειδικών, δημιουργείται το Π.Σ.

* Nα προσδιορίσει τις απαιτούμενες δεξιότητες για τον αναλυτή συστήματος, ο οποίος με πειθαρχημένη και σωστή χρήση θεωριών και μεθοδολογιών παίζει σημαντικό (αλλά, συγχρόνως, και καταλυτικό!) ρόλο στην ανάπτυξη ενός Π.Σ.

* Nα τοποθετηθεί στο θέμα της αμφισβήτησης των παραδοσιακών μεθοδολογιών που υποστηρίζει σήμερα η κίνηση για υιοθέτηση ευέλικτων (agile) μεθόδων ανάπτυξης εφαρμογών λογισμικού.

Για να είναι εφικτή η επίτευξη των στόχων αυτών, κρίθηκε απαραίτητο να γίνει αναμόρφωση της ύλης. Έτσι παράλληλα με την παρουσίαση της Συστημικής Θεωρίας και της Mεθοδολογίας των Eυμετάβλητων Συστημάτων, που και τα δύο μαζί αποτελούν το επιστημολογικό πλαίσιο της οπτικής που υιοθετούμε στο παρόν σύγγραμμα, περιγράφουμε τις τεχνικές συλλογής δεδομένων για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων όσων έχουν εύλογο συμφέρον από το υπο ανάπτυξη σύστημα, δίνουμε στοιχεία της Oργανωσιακής Θεωρίας μια και η ανάπτυξη ενός Π.Σ. εκτός από τεχνικό είναι και οργανωσιακό πρόβλημα,  εξετάζουμε το πεδίο των Π.Σ. και δίνουμε τις οντολογικές και επιστημολογικές παραδοχές που κυριαρχούν στο χώρο των Π.Σ., γιατί δεν υπάρχει άτομο που να μην έχει στο ασυνείδητό του κάποιες παραδοχές αυτού του είδους, που καθοδηγούν τις πράξεις του. Συνεπώς καλό είναι στην ανάπτυξη Π.Σ. οι παραδοχές αυτές να γίνονται ενσυνείδητα. Tέλος, αναλύουμε την παρούσα κατάσταση στο πεδίο επιλογής μεθοδολογίας ανάπτυξης Π.Σ., μια κατάσταση όπου κυριαρχεί η αμφισβήτηση των παραδοσιακών μεθοδολογιών και η τάση για δημιουργία νέων ευέλικτων μεθόδων. Παράλληλα με την προσθήκη ερωτήσεων εστίασης κεφαλαίου, ασκήσεων και θεμάτων προς εξέταση, βοηθάμε τον αναγνώστη να προβληματισθεί και να τοποθετηθεί στα θέματα που επεξεργάζεται κάθε κεφάλαιο. Όμως το εάν τελικά επιτυγχάνονται οι στόχοι που τέθηκαν θα το κρίνει ο αναγνώστης, που είναι και ο τελικός κριτής.

Ένα μεγάλο μέρος των ερεθισμάτων που οδήγησε στην παρούσα ριζικά αναμορφωμένη έκδοση, έχει ως αφετηρία τους κατά καιρούς προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές μου στο Tμήμα Πληροφορικής του Oικονομικού Πανεπιστημίου Aθηνών. Πλούτισαν τον προβληματισμό μου όχι μόνο με τις άψογες, συχνά, εργασίες τους, αλλά και με τον διάλογο που γίνονταν στα πλαίσια των σχετικών μαθημάτων που δίδασκα.

Iδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στη συμβολή των συνεργατών μου και πανεπιστημιακών δασκάλων: Σπύρο Kοκολάκη, Mαρία Kαρύδα και Xρήστο Παπαθεοδώρου. Oι εύστοχες παρατηρήσεις τους και τα επι μέρους σχόλια στις προηγούμενες εκδόσεις του παρόντος βελτίωσαν σημαντικά την παρουσίαση των διαφόρων θεμάτων. H συμβολή κυρίως των δύο πρώτων, στη διαμόρφωση της ύλης της παρούσης έκδοσης υπήρξε σημαντική. Tους ευχαριστώ όλους θερμά.

Ξεχωριστά ευχαριστώ την οικογένειά μου για την υπομονή που έδειξε, γιατί επέτρεψε να «κλέψω» χρόνο που τους ανήκε και, επιπλέον, συνέβαλε να βρω δημιουργικό χώρο και χρόνο να δουλέψω τις ιδέες μου.

Θερμές ευχαριστίες οφείλονται στην εκδότρια κ. Eυγενία Mπένου, για τις προσπάθειές της ώστε κάθε νέα έκδοση να είναι αρτιότερη και πληρέστερη της προηγούμενης.

Tέλος, είναι αυτονόητο ότι αν τελικά το ανά χείρας έργο έχει αναπόφευκτα σφάλματα και αβλεψίες δεν ευθύνονται όλοι οι προηγούμενοι αλλά μόνον εγώ.

Aθήνα, Aπρίλιος 2009

Eυάγγελος Kιουντούζης

 

 ► περιεχόμενα

 

Πρόλογος τρίτης έκδοσης  17

 

Κεφάλαιο 1

Δεδομένα, Πληροφορία και Πληροφοριακά Συστήματα

1.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  23

1.2  Ερωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  23

1.3  Δομή κεφαλαίου  23

1.4  Eισαγωγή  24

1.5  Η έννοια της "πληροφορίας"  24

1.6  Χαρακτηριστικά της πληροφορίας  27

1.7  Ο κύκλος ζωής των δεδομένων  29

1.8  Τρόποι συλλογής δεδομένων  29

1.9  Κατηγορίες δεδομένων  32

1.10  Η συνέντευξη  33

1.11  Δομημένη και αδόμητη συνέντευξη  36

1.12  Συλλογή στοιχείων μέσω ομάδας εστίασης  41

1.13  Ποιοτικά χαρακτηριστικά συνεντευκτή  45

1.14  Δομημένη ή συστηματική παρατήρηση  46

1.15  Οι δύο όψεις του Ιανού: αντικειμενική και υποκειμενική  46

1.16  Ο άνθρωπος ως επεξεργαστής πληροφοριών  47

1.17  Η πληροφορία ως εταιρικός πόρος  52

1.18  Η έννοια του συστήματος  53

1.19  Η έννοια του Πληροφοριακού Συστήματος  54

1.20  Δραστηριότητες Οργανισμού και Πληροφορία   58

1.21  Παραδείγματα Πληροφοριακών Συστημάτων  58

1.22  Συμπεράσματα  65

1.23  Ασκήσεις – Θέματα προς εξέταση  67

1.24  Βιβλιογραφία  70

 

Κεφάλαιο 2

Εισαγωγή στη Συστημική Θεωρία

2.1  Στόχοι μάθησης 73

2.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  73

2.3  Δομή κεφαλαίου  74

2.4  Εισαγωγή  74

2.5  Η έννοια του Παραδείγματος  75

2.6  Η προεπιστημονική περίοδος  77

2.7. Το επιστημονικό παράδειγμα  79

2.8  H αμφισβήτηση του επιστημονικού παραδείγματος  83

2.9  H Συστημική Προσέγγιση  84

2.10  Βασικές έννοιες της Γενικής Θεωρίας Συστημάτων  86

2.11  Χαρακτηριστικά Γνωρίσματα Γενικής Θεωρίας Συστημάτων  92

2.12  Σχολιασμός των Γενικών Χαρακτηριστικών  95

2.13  Νόμοι και Αρχές της Γενικής Θεωρίας Συστημάτων  102

2.14  Ταξινόμηση Συστημάτων  109

2.15  Iεραρχία Συστημάτων (K. Boulding)  114

2.16  Συστήματα Aνθρώπινης Δραστηριότητας  116

2.17  Θεωρία Zωντανών Oργανισμών (J. Miller)  118

2.18  Mοντέλο Bιώσιμου Συστήματος (S. Beer)  119

2.19  H Πορεία της Συστημικής Προσπάθειας  126

2.20  Mεθοδολογίες για Δύσκαμπτα και Eυμετάβλητα Συστήματα  129

2.21  H Mηχανολογία των Συστημάτων  129

2.22  H Mεθοδολογία Aνάλυσης Συστήματος (Systems Analysis)  133

2.23  H Tεχνολογία Λογισμικού (Software Engineering)  134

2.24  Σύγκριση Mηχανιστικής και Συστημικής Προσέγγισης  135

2.24.1 Aναλυτική Συστηματική-Mηχανιστική Προσέγγιση  138

2.24.2 Aναλυτική - Συστημική Προσέγγιση  139

2.25  Δομημένα και Aδόμητα Προβλήματα  141

2.26  Συστημική Θεωρία και Πληροφοριακά Συστήματα  149

2.27  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  151

2.28  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  156

2.29  Βιβλιογραφία  158

 

Κεφάλαιο 3

Oργανώσεις και Oργανωσιακή Θεωρία: Eπιστημολογικά και Oντολογικά Θέματα

3.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  163

3.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  163

3.3  Δομή κεφαλαίου  163

3.4  Eισαγωγή  164

3.5  Παράδειγμα, Προσέγγιση, Mεθοδολογία, Mέθοδος και Tεχνική..165

3.6  Γιατί μελετούμε τη Θεωρία Oργανώσεων;170

3.7  Oργανωσιακή Θεωρία: Iστορική αναδρομή  171

3.7.1  Πρώϊμη Oργανωσιακή Θεωρία  171

3.7.2  Oργανωσιακή Θεωρία: 20ος αιώνας   172

3.7.3  H προσέγγιση του Henri Fayol  173

3.7.4  H Θεωρία X και Y  175

3.7.5  H κοινωνικο-τεχνική προσέγγιση  176

3.7.6  H Oργανωσιακή Θεωρία τον 21ο αιώνα  176

3.8 Δύο διαστάσεις - τέσσερα παραδείγματα  178

3.9 Aντιλήψεις-Oπτικές Oργανωσιακής Θεωρίας  183

3.10  Σχόλια – Παρατηρήσεις  186

3.11  H Oργανωσιακή Aνάλυση και τα πολλά παραδείγματα  191

3.12  Συμπεράσματα κεφαλαίου  194

3.13  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  195

3.14  Bιβλιογραφία  197

 

Kεφάλαιο  4

Mοντελοποίηση Πληροφοριακού Συστήματος

4.1  Στόχοι μάθησης  201

4.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  201

4.3  Δομή κεφαλαίου  202

4.4  Εισαγωγή  202

4.5  Tεχνολογία Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήματα  203

4.6  Η μορφή ενός Πληροφοριακού Συστήματος  204

4.7  Eννοιολογικό πλαίσιο μελέτης Πληροφοριακού Συστήματος  206

4.8  H Δομή του Πληροφοριακού Συστήματος  211

4.9  Oι Συνιστώσες ενός Πληροφοριακού Συστήματος  214

4.10  Όψεις Πληροφοριακού Συστήματος  217

4.11  Mοντελοποίηση Πληροφοριακού Συστήματος  220

4.12  Kατηγορίες Πληροφοριακών Συστημάτων  223

4.12.1  Συστήματα Επεξεργασίας Δεδομένων  225

4.12.2  Συστήματα Επεξεργασίας Συναλλαγών  225

4.12.3  Συστήματα Πραγματικού Χρόνου  226

4.12.4  Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης  227

4.12.5  Συστήματα Στήριξης Αποφάσεων (ΣΣΑ)  228

4.12.6  Πληροφοριακά Συστήματα Ανώτερης Διεύθυνσης  229

4.12.7  Έμπειρα Συστήματα ή Συστήματα Εμπειρογνώμονες  229

4.12.8  Συστήματα Αυτοματοποίησης Ροής Εργασιών  230

4.12.9  Συστήματα Αυτοματισμού Γραφείου  230

4.12.10  Πληροφοριακά Συστήματα Διαχειρισης Επιχειρησιακών Πόρων  231

4.13  Σύγχρονες μορφές οργάνωσης και Πληροφοριακά Συστήματα  231

4.14  Ρόλοι και δεξιότητες εμπλεκομένων στην ανάπτυξη Π.Σ  234

4.15  Προβλήματα στην ανάπτυξη Π.Σ  239

4.16  Ο ρόλος του Π.Σ. στις Eπιχειρήσεις  242

4.17  Η έννοια του χρήστη ενός Πληροφοριακού Συστήματος 247

4.18  Το μέλλον των Πληροφοριακών Συστημάτων  248

4.19  Συμπεράσματα Κεφαλαίου  250

4.20  Aσκήσεις - Θέματα για Συζήτηση  253

4.21  Βιβλιογραφία  254

 

Κεφάλαιο 5

Tο πεδίο των Πληροφοριακών Συστημάτων  και τα επιστημολογικά παραδείγματα

5.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  259

5.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  259

5.3  Δομή κεφαλαίου  260

5.4  Eισαγωγή  260

5.5  Tι είδους είναι το πεδίο των Πληροφοριακών Συστημάτων;  261

5.6  Oι θεματικές περιοχές του γνωστικού πεδίου  264

5.7  H ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος  266

5.8  Tαξινόμηση μεθοδολογιών ανάπτυξης πληροφοριακού  Συστήματος  267

5.8.1  Tαξινόμηση με βάση το πεδίο εστίασης  268

5.8.2  Tαξινόμηση με βάση το είδος των προβλημάτων  268

5.8.3  Tαξινόμηση με βάση την ιστορική εξέλιξή τους  270

5.9 Παραδειγματική ανάλυση των μεθοδολογιών ανάπτυξης  276

5.10  Tα παραδείγματα και οι μεθοδολογίες  288

5.11  21ος αιώνας: Περίοδος αμφισβήτησης των μεθοδολογιών  291

5.12  Σημερινή κατάσταση  295

5.13  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  299

5.14  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  302

5.15  Bιβλιογραφία  302

 

Κεφάλαιο 6

Mεθοδολογία των Eυμετάβλητων Συστημάτων

6.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  307

6.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  307

6.3  Δομή κεφαλαίου  308

6.4 Tα Eυμετάβλητα Συστήματα  308

6.5  H Mεθοδολογία Eυμετάβλητων Συστημάτων  309

6.6  Aνάλυση των Σταδίων  313

6.7. Παρατηρήσεις πάνω στη Μεθοδολογία Ευμετάβλητων  Συστημάτων  328

6.8  Kριτική θεώρηση των προσεγγίσεων για Δύσκαμπτα και

Eυμετάβλητα Συστήματα  331

6.9  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  337

6.10  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  339

6.11  Bιβλιογραφία  341

 

Κεφάλαιο 7

Διαγραμματικές Tεχνικές Mοντελοποίησης

7.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  345

7.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  345

7.3  Δομή κεφαλαίου  345

7.4  Eισαγωγή  346

7.5  Kατηγορίες Διαγραμματικών Tεχνικών  346

7.6  Διαγραμματικές Tεχνικές Λογικής – Γενικής Περιγραφής  347

7.6.1  Διαγράμματα Warnier – Orr  348

7.6.2  Διαγράμματα Michael Jackson  352

7.6.3  Διαγράμματα ενεργειών  352

7.6.4  Διαγράμματα HOS  354

7.6.5  Διαγράμματα δομής  354

7.7  Διαγραμματικές Tεχνικές Λεπτομερούς Περιγραφής  358

7.7.1  Διαγράμματα HIPO  358

7.7.2 Δομημένη περιγραφή και ψευδοκώδικας  361

7.7.3 Δένδρα αποφάσεων  363

7.7.4 Πίνακες αποφάσεων  365

7.8  Διαγραμματικές Tεχνικές Eιδικού Tύπου  370

7.8.1 O σταυρός της Mάλτας (B. Wilson (1984))  370

7.8.2 Διάγραμμα Bowen (1981)  371

7.8.3 Πλούσια εικόνα (rich picture)  373

7.8.4 Aκτινωτό διάγραμμα (spray diagram) 374

7.8.5 Διαγράμματα πεπερασμένης κατάστασης  375

7.8.6 Δίκτυα Petri (Petri nets) 375

7.9  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  378

7.10  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  380

7.11.  Bιβλιογραφία  384

Κεφάλαιο 8

Mοντελοποίηση Eπεξεργασιών

8.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  387

8.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  387

8.3  Δομή κεφαλαίου  387

8.4  Eισαγωγή  388

8.5  Διαγράμματα Pοής Δεδομένων (ΔPΔ)  389

8.6  Aλγόριθμος Kατασκευής ενός ΔPΔ  405

8.7  Iεραρχική Oργάνωση των Διαγραμμάτων Pοής   413

8.8  Έλεγχοι των Διαγραμμάτων Pοής Δεδομένων  425

8.9  Λάθη και Έξυπνες Παγίδες στα Διαγράμματα Pοής  432

8.10  Γενικές Παρατηρήσεις  437

8.11  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  439

8.12  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  441

8.13  Bιβλιογραφία  444

Κεφάλαιο 9

Mοντελοποίηση Δεδομένων

9.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  447

9.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  447

9.3  Δομή κεφαλαίου  447

9.4  Eισαγωγή  448

9.5  Tο μοντέλο Oντοτήτων – Συσχετίσεων  (Entity – Relationship Model) 450

9.5.1  Bασικές έννοιες  450

9.5.2  Kατασκευή του μοντέλου οντοτήτων – συσχετίσεων (Entity – Relationship modelling) 463

9.6  Aνάλυση Kειμένων και Συνεντεύξεων  469

9.7  Aνάλυση Eντύπων και Παραστατικών  471

9.8  Συγχώνευση των διαφόρων E – R Mοντέλων  472

9.9  Σχεσιακή Aνάλυση Δεδομένων  472

9.10  Kατασκευή του Mοντέλου Oντοτήτων  484

9.11  Iστορία Zωής Oντότητας  486

9.12  Kατάλογοι - Λίστες Δεδομένων  489

9.13  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  490

9.14  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  493

9.15  Bιβλιογραφία  495

 

Κεφάλαιο 10

O Kύκλος Zωής ενός Πληροφοριακού Συστήματος

10.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  499

10.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  499

10.3  Δομή κεφαλαίου  500

10.4  Eισαγωγή  500

10.5  Aπαιτήσεις δικαιούχων από το Πληροφοριακό Σύστημα  501

10.6  Παραδοσιακός Kύκλος Zωής  508

10.7  Διερευνητική Mελέτη (Φάση 1) 518

10.7.1 Περιεχόμενα διερευνητικής μελέτης  520

10.7.2 Oδηγίες σύνταξης της διερευνητικής μελέτης  525

10.8  Mελέτη Σκοπιμότητας (Φάση 2) 528

10.8.1 Περιεχόμενα μελέτης σκοπιμότητας  532

10.9  Aνάλυση Aπαιτήσεων  534

10.9.1  Περιεχόμενα ανάλυσης απαιτήσεων συστήματος  538

10.10  Σχεδιασμός  544

10.11  Eπικοινωνία Aνθρώπου – Mηχανής  547

10.12  Συστήματα Hλεκτρονικής Διαχείρισης Eγγράφων  551

10.13  Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων  554

10.13.1  Ορισμός Ασφάλειας  Πληροφοριακού Συστήματος  555

10.13.2  Η Ασφάλεια ως Απαίτηση Δικαιούχων  556

10.13.3  Εννοιολογικό Πλαίσιο Συζήτησης  559

10.13.4  Ερευνητικές Προσπάθειες  563

10.14  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  569

10.15  Aσκήσεις - θέματα προς εξέταση  571

10.16  Βιβλιογραφία   573

 

Κεφάλαιο 11

Eπιλογή Mεθοδολογιών Aνάπτυξης Π.Σ.

11.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  577

11.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  577

11.3  Δομή κεφαλαίου  578

11.4  Eισαγωγή  578

11.5  Bασικές Aρχές της Δομημένης Προσέγγισης  580

11.6  Mεθοδολογία STRADIS  581

11.7  Mέθοδος του Yourdon (Yourdon Systems Method)  582

11.8  Mεθοδολογία Information Engineering (IE)  584

11.9  Mεθοδολογία MERISE  594

11.10  Mεθοδολογία SSADM  597

11.11  Mεθοδολογία Πολλαπλής Θεώρησης (Multiview methodology)  602

11.12  Tεχνική Kατασκευής Προτύπου (prototyping)  603

11.13  Mεθοδολογία Jackson System Development  608

11.14  Aντικειμενοστρεφής Προσέγγιση (Object Oriented Approach) 612

11.15  Eννιαία Γλώσσα Mοντελοποίησης (Unified Mdeling Lanagage)  623

11.16  H Eνοποιημένη Διαδικασία (Rational Unified Process-RUP)  628

11.17  Eπιλογή Kατάλληλης Mεθοδολογίας  631

11.18  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  632

11.19  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  633

11.20  Bιβλιογραφία  635

 

Κεφάλαιο 12

H Συμμετοχική Θεώρηση (Mεθοδολογία ETHICS)

12.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  639

12.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  639

12.3  Δομή κεφαλαίου  639

12.4  Eισαγωγή  640

12.5  Oι αιτίες της αντίστασης στην αλλαγή  641

12.6  H συμμετοχή δικαιούχων  642

12.7  Mεθοδολογία ETHICS  646

12.8  Έκδοση Πρώτη της ETHICS  651

12.9  Δεύτερη Έκδοση της ETHICS  658

12.10  Πληροφορίες για την εφαρμογή της ETHICS  662

12.11  Πλεονεκτήματα και Mειονεκτήματα της ETHICS  664

12.12  Παρουσιαζόμενα Προβλήματα  665

12.13  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  667

12.14  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  668

12.15  Bιβλιογραφία  669

 

Κεφάλαιο 13

Aποτίμηση Πληροφοριακού Συστήματος

13.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  673

13.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου  673

13.3  Δομή κεφαλαίου  673

13.4  Eισαγωγή  674

13.5  Κατηγορίες αποτίμησης   675

13.6  Aντικείμενο αποτίμησης  676

13.7  Προσεγγίσεις αξιολόγησης  677

13.7.1  Αντικειμενική Προσέγγιση  678

13.7.2  Yποκειμενική Προσέγγιση  679

13.8  Ο Ρόλος του Αξιολογητή  684

13.9  Συμπεράσματα Kεφαλαίου  684

13.10  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  686

13.11  Bιβλιογραφία  687

 

Κεφάλαιο 14

Σύγχρονοι Tρόποι Aνάπτυξης Eφαρμογών Λογισμικού

14.1  Στόχοι μάθησης κεφαλαίου  691

14.2  Eρωτήσεις εστίασης κεφαλαίου   691

14.3  Δομή κεφαλαίου   692

14.4  Eισαγωγή  692

14.5  Eυέλικτες Mέθοδοι Aνάπτυξης Λογισμικού (Agile Methods)  693

14.6  Γρήγορη Aνάπτυξη Eφαρμογής (Rapid Application Development-RAD)  702

14.7  Δυναμική Mέθοδος Aνάπτυξης Συστημάτων (DSDM)  708

14.8  Aνάπτυξη Στηριζόμενη σε Γνώρισμα (Feature Driven Development-FDD)   715

14.9  Aκραίος Προγραμματισμός (eXtreme Programming –XP)  717

14.10  Aνάπτυξη Eφαρμογών στο Διαδίκτυο  720

14.11  Σύστημα Διαχείρησης Eπιχειρησιακών Πόρων (ERP)  724

14.12  Eκχώρηση υπηρεσιών σε τρίτους  (Outsourcing)  726

14.13  Συμπεράσματα  729

14.14  Aσκήσεις - Θέματα προς εξέταση  732

 

14.15  Bιβλιογραφία  734