Γεώργιος Κώττης

Αθηνά Πετράκη - Κώττη

 

 

Μικροοικονομική: Θεωρία & Εφαρμογές στη Λήψη Αποφάσεων

 

Α΄ Έκδοση

 

 

Εκδότης: Μπένου Γ.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 792

 

Κωδικός ISBN: 9608249201

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ.Εύδοξος: 3748

 

Έτος έκδοσης: 2002

 

 

 ► παρουσίαση

Κατά τα τελευταία έτη έχει παρατηρηθεί κατακόρυφη αύξηση του γενικότερου ενδιαφέροντος για την Οικονομική Επιστήμη, στο επίπεδο τόσο της θεωρίας όσο και των εφαρμογών της. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ιδρύονται ολοένα και περισσότερα Τμήματα στον ευρύτερο χώρο του αντικειμένου αυτού, ενώ τα οικονομικά μαθήματα εμπλουτίζουν συνεχώς σε μεγαλύτερο βαθμό τα προγράμματα σπουδών πολλών άλλων επιστημονικών ειδικοτήτων, π.χ. ηλεκτρονικής, μηχανικής, κοινωνιολογίας, γεωπονίας, πολεοδομίας. περιβαλλοντολογίας κ.ά. Ακόμη και στα προγράμματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τα οικονομικά μαθήματα αποκτούν συνεχώς μεγαλύτερη σημασία. Παράλληλα, ο αριθμός των εντύπων ευρείας κυκλοφορίας (ημερήσιων και εβδομαδιαίων) οικονομικού περιεχομένου έχει πολλαπλασιαστεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ενώ και πολλά άλλα μέσα μαζικής ενημέρωσης παρουσιάζουν οικονομικές αναλύσεις σε τακτική βάση. Στην εποχή μας οι οικονομικές ειδήσεις και εξελίξεις κατέχουν δεσπόζουσα θέση στη ζωή μας και τα οικονομικά μέτρα αποτελούν το κυριότερο στοιχείο των προγραμμάτων δράσης τόσο της εκάστοτε κυβέρνησης όσο και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Η Οικονομική Επιστήμη, η οποία έχει ζωή λίγο μεγαλύτερη από δύο αιώνων, εξελίσσεται με ταχύτατο ρυθμό. Αυτό ισχύει τόσο για τη Μακροοικονομική, * δηλαδή τον κλάδο που ασχολείται με τη συμπεριφορά και τα προβλήματα του οικονομικού συστήματος στο σύνολό του ή μεγάλων επιμέρους τομέων του, όσο και για τη Μικροοικονομική, που είναι ο κλάδος που ασχολείται με τις επιμέρους οικονομικές μονάδες, τη συμπεριφορά τους και τα προβλήματα που συνδέονται με τη λήψη αποφάσεων και τη λειτουργία τους.

Η Μικροοικονομική, που είναι το αντικείμενο του παρόντος βιβλίου, έχει ήδη φθάσει σε υψηλό επίπεδο εξέλιξης από πλευράς τεχνικής ανάλυσης. Παραδοσιακά, ο κλάδος αυτός παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των αναλυτικών τεχνικών που χρησιμοποιεί και της δυνατότητας που παρέχει για την κατανόηση της συμπεριφοράς των καταναλωτών, των επιχειρήσεων, των επενδυτών και όλων των άλλων φορέων που λαμβάνουν μέρος στις καθημερινές οικονομικές διαδικασίες. Κατά τις τελευταίες όμως δεκαετίες το ενδιαφέρον για τη Μικροοικονομική έχει αυξηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό επειδή στη σύγχρονη μορφή της μπορεί να συμβάλλει σημαντικά και στη διατύπωση πρακτικής σημασίας αρχών και κανόνων για τη λήψη επιχειρηματικών και άλλων οικονομικών αποφάσεων.

Η Μικροοικονομική αποτελεί κύριο μάθημα στα Τμήματα Οικονομικής Επιστήμης και Διοίκησης των Επιχειρήσουν (και συναφή Τμήματα) των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όπως έχει αυτή διαμορφωθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχει επικρατήσει να διδάσκεται με δύο διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το αν απευθύνεται σε φοιτητές των Τμημάτων Οικονομικής Επιστήμης ή σε φοιτητές των Τμημάτων που σχετίζονται με τον χώρο της Διοίκησης των Επιχειρήσεων: Στην πρώτη περίπτωση διδάσκεται ως καθαρή Μικροοικονομική και δίδεται έμφαση αποκλειστικά σχεδόν στη θεωρία και ελάχιστα στις εφαρμογές, ενώ στη δεύτερη περίπτωση δίδεται λιγότερη έμφαση στη θεωρία και πολύ μεγαλύτερη στις εφαρμογές, συχνά μάλιστα αναφερόμενη με τον τίτλο Οικονομική για τους Μάνατζερς.

Ο εν λόγω διαχωρισμός του τρόπου διδασκαλίας της Μικροοικονομικής δημιουργεί ορισμένα προβλήματα για τους φοιτητές: Εκείνοι που φοιτούν σε Τμήματα Οικονομικής Επιστήμης αποκτούν μεν συνήθως ένα ικανοποιητικό θεωρητικό υπόβαθρο, αλλά διδάσκονται πολύ λίγα για τις εφαρμογές της και συχνά αδυνατούν να κατανοήσουν την πρακτική της χρησιμότητα για τη λήψη καθημερινών οικονομικών αποφάσεων. Από το άλλο μέρος, όσοι φοιτούν σε Τμήματα Διοίκησης των Επιχειρήσεων (ή συγγενή) δεν έχουν συχνά την ευκαιρία να εμβαθύνουν επαρκώς στην καθαρή μικροοικονομική θεωρία, ιδιαίτερα σε ορισμένα θεωρητικά θέματα που δεν έχουν ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τις επιχειρήσεις.

Στο βιβλίο αυτό επιδιώκεται μια σε βάθος εξέταση της μικροοικονομικής θεωρίας, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί στην εποχή μας, με σύζευξη των παραπάνω δυο τάσεων, έτσι ώστε όλοι οι φοιτητές, σε όποιο τμήμα και αν φοιτούν, να έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν ταυτόχρονα ένα καλό θεωρητικό υπόβαθρο της Μικροοικονομικής καθώς και εξοικείωση με σημαντικές εφαρμογές της στη λήψη οικονομικών αποφάσεων.

Το βιβλίο αποτελείται από είκοσι τρία κεφάλαια και η ύλη του διαιρείται σε επτά μέρη: Στο πρώτο μέρος (Κεφάλαια Ι-ΙΙΙ) εξετάζονται θέματα σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των αγορών αγαθών και υπηρεσιών (π.χ. η και η προσφορά και οι σχετικές ελαστικότητες τους, η διαμόρφωση : ισορροπίας στην αγορά, οι μέθοδοι εκτίμησης και πρόβλεψης της ζήτησης, διάφορες προεκτάσεις και εφαρμογές της θεωρίας των αγορών κ.ά.). Στο μέρος (Κεφάλαια IV-V) αναλύεται ο τρόπος ορθολογικής συμπεριφοράς των καταναλωτών οι οποίοι επιθυμούν να μεγιστοποιήσουν την καταναλωτική τους ικανοποίηση κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες (εισοδήματος  καταναλωτικών προτιμήσεων, τιμών των αγαθών και υπηρεσιών κ.ά.) και  εξετάζονται ορισμένες προεκτάσεις και εφαρμογές της θεωρίας της καταναλωτικής  χρησιμότητας. Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια VI-VIII) είναι αφιερωμένο στην παρουσίαση της θεωρίας της παραγωγής και της θεωρίας του κόστους των προϊόντων, τόσο με την παραδοσιακή τους μορφή όσο και με γραμμικό προγραμματισμό. Στο τέταρτο μέρος (Κεφάλαια ΙΧ-ΧΙΙΙ) εξετάζεται ο τρόπος συμπεριφοράς των επιχειρήσεων στην αγορά, ανάλογα με το αν ανήκουν σε πλήρως ανταγωνιστικό, μονοπωλιακό, μονοπωλιακά ανταγωνιστικό ή ολιγοπωλιακό κλάδο, ή σε δυοπώλιο. Το πέμπτο μέρος (Κεφάλαια XIV- XIX) ασχολείται σε βάθος με τις κυριότερες τιμολογιακές πολιτικές που εφαρμόζονται από τις σύγχρονες επιχειρήσεις. Στο έκτο μέρος (Κεφάλαια ΧΧ-ΧΧΙΙ) εξετάζονται θέματα που σχετίζονται με τον κεφαλαιακό προγραμματισμό των επιχειρήσεων, τη διαδικασία λήψης ορθολογικών επενδυτικών αποφάσεων κάτω από συνθήκες αβεβαιότητας και οικονομικού κινδύνου, και την οικονομική ολοκλήρωση των επιχειρήσεων μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών. Τέλος, το έβδομο μέρος (Κεφάλαιο XXIII) ασχολείται με τον τρόπο λειτουργίας των αγορών των παραγωγικών συντελεστών και προσδιορισμού των τιμών τους.

Σε ορισμένα σημεία του κειμένου παρατίθενται μέσα σε πλαίσιο επεξηγήσεις ή διασαφηνίσεις ορισμένων θεωρητικών σημείων, οικονομικές εφαρμογές που σχετίζονται με την ύλη των επιμέρους κεφαλαίων ή θέματα που είναι χρήσιμο να προσεχθούν περισσότερο από τον αναγνώστη. Επίσης, δεδομένου ότι η οικονομική επιστήμη, αν και ανήκει στην ομάδα των κοινωνικών επιστημών, έχει γίνει ιδιαίτερα τεχνική επιστήμη, παρατίθενται και ορισμένες μαθηματικές συναρτήσεις καθώς και εφαρμογές με τη μορφή ασκήσεων με τις λύσεις τους. Το κάθε κεφάλαιο συνοδεύεται από τμήμα με ερωτήσεις και ασκήσεις που αναφέρονται σε εφαρμογές της ύλης που περιέχεται σε αυτό. Συνιστάται στον αναγνώστη, αφού μελετήσει προσεκτικά τις ασκήσεις με τις λύσεις τους που βρίσκονται μέσα σε πλαίσιο στα κεφάλαια, να επιδιώξει κατόπιν να λύσει τις ασκήσεις στο τέλος κάθε κεφαλαίου.

Πα τη συγγραφή του παρόντος έργου χρησιμοποιήθηκε εκτενής σύγχρονη αγγλόφωνη βιβλιογραφία. Οι τίτλοι επιλεγμένων βιβλίων που κυκλοφόρησαν από το 1995 και μετά παρουσιάζονται στο τέλος του βιβλίου. Στη βιβλιογραφία δεν αναφέρεται ο μεγάλος αριθμός των επιστημονικών άρθρων που εξετάστηκαν, επειδή θεωρήθηκε ότι η πλειονότητα των αναγνωστών δεν θα είχε ενδιαφέρον να προσφύγει σε τόσο εξειδικευμένες πηγές επιστημονικής ενημέρωσης. Η βιβλιογραφία έχει διαιρεθεί σε οκτώ τμήματα: στο πρώτο περιέχονται τίτλοι που ο καθένας τους σχετίζεται με ολόκληρο το βιβλίο ή με πολλά τμήματά του, ενώ στο κάθε ένα από τα επόμενα επτά τμήματα περιέχεται βιβλιογραφία που αφορά κυρίως ή αποκλειστικά τα θέματα που εξετάζονται στο αντίστοιχο τμήμα της ύλης του βιβλίου.

Όταν πρωτοαναφέρονται στο κείμενο του παρόντος συγγράμματος βασικοί οικονομικοί όροι ή έννοιες, παρουσιάζονται με πλάγια αραιή γραφή ώστε να τύχουν μεγαλύτερης προσοχής από τον αναγνώστη. Πα να δοθεί δε η ευκαιρία εξοικείωσης και με τους αγγλόφωνους όρους, όλοι οι οικονομικοί όροι αποδίδονται και στα αγγλικά (μέσα σε παρένθεση). Αυτό θεωρήθηκε σκόπιμο επειδή στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας έχει επικρατήσει η αγγλική γλώσσα στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις και η αγγλόφωνη οικονομική βιβλιογραφία αποτελεί τη βάση της σύγχρονης οικονομικής θεωρίας και πρακτικής και την κύρια πηγή ενημέρωσης για τις ταχύτατες εξελίξεις στον χώρο αυτό.

Πα την επιλογή και την παρουσίαση της ύλης του βιβλίου αυτού οι συγγραφείς αξιοποίησαν τη μακρά εμπειρία τους ως καθηγητές της Οικονομικής Επιστήμης και των εφαρμογών της σε πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και του Καναδά καθώς και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών). Το βιβλίο περιέχει ύλη που διδάσκεται στα αντίστοιχα μαθήματα των κυρτότερων πανεπιστημίων των αγγλόφωνων χωρών, είναι όμως προσαρμοσμένο ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των ελληνικών πανεπιστημιακών Οικονομικών Τμημάτων και Τμημάτων Διοίκησης των Επιχειρήσεων και συναφών αντικειμένων, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε τμήματα άλλων ειδικεύσεων στα οποία διδάσκονται μαθήματα Μικροοικονομικής. Είναι κατάλληλο για προχωρημένο έτος προπτυχιακών σπουδών ή για μεταπτυχιακές σπουδές, ανάλογα με το αντικείμενο σπουδών και το υπόβαθρο γνώσεων των φοιτητών.

Γεώργιος Χριστ. Κώττης - Αθηνά Πετράκη Κώττη

 

 ► περιεχόμενα

 

Πρόλογος   15

 

Μέρος Πρώτο

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Η λειτουργία των αγορών αγαθών και υπηρεσιών.

Ζήτηση και προσφορά

Εισαγωγή    21

Ο νόμος της ζήτησης    22

Οι ελαστικότητες της ζήτησης    28

Η προσφορά    48

Η ελαστικότητα της προσφοράς ως προς την τιμή    55

Η ισορροπία στην αγορά  58

Η σταθερότητα της ισορροπίας των αγορών    60

Ερωτήσεις και ασκήσεις   66

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Η εκτίμηση της συνάρτησης ζήτησης

Γενικά    70

Το πρόβλημα της ταυτοποίησης    71

Τεχνικές εκτίμησης της ζήτησης   72

Η πρόβλεψη της ζήτησης   89

Ερωτήσεις και ασκήσεις  95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

Προεκτάσεις και εφαρμογές της θεωρίας της λειτουργίας των αγορών

Εισαγωγή   96

Το πλεόνασμα του καταναλωτή   96

Εφαρμογή της έννοιας του πλεονάσματος του καταναλωτή   98

Εμπόριο με διατοπικές διαφορές τιμής  101

Εμπόριο με διαχρονικές διαφορές τιμής: διαχρονικό αρμπιτράζ    104

Προθεσμιακές αγορές  105

Βασικές θέσεις των κερδοσκόπων στις αγορές για προθεσμιακές παραδόσεις 107

Αβεβαιότητα, επιχειρηματικοί κίνδυνοι και κερδοσκοπία  109

Το χέτζινγκ 112

Αγοραπωλησίες με δικαιώματα επιλογής αγοράς ή πώλησης  115

Η διαχρονική επίδραση της κερδοσκοπίας (αρμπιτράζ) στην αγορά προϊόντων που μπορούν να αποθηκευθούν 117

Ερωτήσεις και ασκήσεις   121

Μέρος Δεύτερο

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

Θεωρία της χρησιμότητας και καταναλωτική συμπεριφορά

Εισαγωγή  125

Βασικές παραδοχές για τη συμπεριφορά των καταναλωτών  126

Η συνάρτηση της χρησιμότητας  128

Κανόνας καταναλωτικής ισορροπίας    131

Ανάλυση της καταναλωτικής συμπεριφοράς με καμπύλες αδιαφορίας  134

Ιδιότητες των καμπύλων αδιαφορίας  137

Μεταβολή των καταναλωτικών προτιμήσεων  140

Οι δυνατότητες κατανάλωσης  141

Η καταναλωτική ισορροπία   143

Η αρχή της ίσης οριακής χρησιμότητας στην κατανάλωση ενός αγαθού   146

Καταναλωτική ισορροπία με μεταβαλλόμενες τιμές  146

Μεταβολές στις προτιμήσεις ή στο πραγματικό εισόδημα του καταναλωτή  149

Εισοδηματική επίδραση και επίδραση υποκατάστασης  154

Ερωτήσεις και ασκήσεις    159

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

Προεκτάσεις και εφαρμογές της θεωρίας της χρησιμότητας

Εναλλακτικές μορφές καμπύλων αδιαφορίας  162

ΟΙ καμπύλες Engel 169

Το δίλημμα της επιλογής μεταξύ άμεσης και έμμεσης φορολογίας 171

Το δίλημμα της επιλογής μεταξύ  επιδοτήσεων των τιμών των αγαθών ή μεταβιβάσεων εισοδήματος 174

Τα οφέλη από τις ανταλλαγές   177

Μια εναλλακτική προσέγγιση στη θεωρία της καταναλωτικής συμπεριφοράς  181

Διαχρονική καταναλωτική συμπεριφορά   184

Η χρησιμότητα του χρήματος    190

Μορφές της συνάρτησης  χρησιμότητας του χρήματος  191

Ερωτήσεις και ασκήσεις   192

Μέρος Τρίτο

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI

Η θεωρία της παραγωγής

Η σημασία της θεωρίας παραγωγής    199

Η συνάρτηση παραγωγής    199

Η συνάρτηση παραγωγής Cobb-Douglas     204

Η παραγωγή στο βραχυχρόνιο διάστημα   205

Η σημασία των τριών φάσεων παραγωγής για μια επιχείρηση   209

Η μακροχρόνια συνάρτηση παραγωγής  210

Οικονομίες κλίμακας παραγωγής και νόμος της φθίνουσας απόδοσης  212

Οι καμπύλες ίσου προϊόντος 216

 Ομογενείς συναρτήσεις παραγωγής   225

Το θεώρημα του Euler και οι σχέσεις μεταξύ του οριακού και μέσου προϊόντος  228

Οι δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ συντελεστών παραγωγής  231

Ειδικές μορφές συναρτήσεων παραγωγής   232

Οι καμπύλες ίσου κόστους  233

Η ισορροπία του παραγωγού για την ελαχιστοποίηση του κόστους  236

Ερωτήσεις και ασκήσεις   243

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII

Το κόστος παραγωγής

Θεωρία παραγωγής και κόστος παραγωγής 247

Έννοιες του κόστους   247

Η συνάρτηση του κόστους 250

Η βραχυχρόνια συνάρτηση κόστους 253

Η μακροχρόνια συνάρτηση κόστους 262

Εξήγηση της συμπεριφοράς του μακροχρόνιου κόστους:

Οικονομίες και αντιοικονομίες  μεγέθους 271

Οικονομίες από τη διεύρυνση της σειράς των προϊόντων   274

Επίδραση στο κόστος των εξωτερικών οικονομιών και αντιοικονομιών  274

Η ελάχιστη αποτελεσματική κλίμακα παραγωγής   275

Μακροχρόνιο και βραχυχρόνιο κόστος 276

Κόστος με ευέλικτες και με μη ευέλικτες συναρτήσεις παραγωγής 283

Οι οικονομίες κλίμακας παραγωγής και η καμπύλη μάθησης  285

Ερωτήσεις και ασκήσεις   289

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VΙΙΙ

Γραμμικός προγραμματισμός στην παραγωγή και στο κόστος

Εισαγωγή 293

Διαγραμματική παρουσίαση προβλήματος γραμμικού προγραμματισμού για ελαχιστοποίηση του κόστους παραγωγής ενός προϊόντος   295

Διαγραμματική παρουσίαση προβλήματος γραμμικού προγραμματισμού

για περισσότερα προϊόντα 300

Αλγεβρική λύση προβλήματος γραμμικού προγραμματισμού  303

Η μέθοδος Simplex    307

Το δυαδικό πρόβλημα και οι σκιώδεις τιμές  308

Ερωτήσεις και ασκήσεις   315

Μέρος Τέταρτο

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX

Συμπεριφορά των επιχειρήσεων σε πλήρως ανταγωνιστική αγορά

Εισαγωγή   321

Χαρακτηριστικά του πλήρους ανταγωνισμού  322

Ισορροπία της επιχείρησης στο βραχυχρόνιο διάστημα  324

Ισορροπία επιχείρησης και κλάδου στο μακροχρόνιο διάστημα   331

Κλάδοι με σταθερό, αύξον ή φθίνον μακροχρόνιο μέσο κόστος   336

Το πλεόνασμα του παραγωγού  339

Ο ρόλος του μάνατζερ σε μια πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση  342

Αξιολόγηση του πλήρους ανταγωνισμού    343

Ερωτήσεις και ασκήσεις  345

ΚΕΦΑΛΑΙΟ X

Η συμπεριφορά των επιχειρήσεων στο μονοπώλιο

Χαρακτηριστικά του μονοπωλίου  349

Διατήρηση του μονοπωλίου   350

Ζήτηση, έσοδο και ελαστικότητα  352

Η συμπεριφορά του μονοπωλητή στο βραχυχρόνιο και στο μακροχρόνιο διάστημα    358

Σύγκριση μονοπωλίου με πλήρη ανταγωνισμό  365

Φυσικά μονοπώλια και ελεγχόμενα μονοπώλια   369

Γενικότερες παρατηρήσεις για τον έλεγχο των φυσικών μονοπωλίων  381

Διμερές μονοπώλιο   382

Ερωτήσεις και ασκήσεις  385

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΑ    388

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XI

Η συμπεριφορά των επιχειρήσεων στον μονοπωλιακό ανταγωνισμό

Χαρακτηριστικά του μονοπωλιακού ανταγωνισμού   389

Η βραχυχρόνια ισορροπία στον μονοπωλιακό ανταγωνισμό   394

Η μακροχρόνια ισορροπία στον μονοπωλιακό ανταγωνισμό   399

Μονοπωλιακός ανταγωνισμός, διαφήμιση και άλλα μέσα προώθησης των πωλήσεων   402

Κριτική της θεωρίας του μονοπωλιακού ανταγωνισμού   404

Ερωτήσεις και ασκήσεις 406

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XII

Η συμπεριφορά των ολιγοπωλιακών επιχειρήσεων

Γενικά για το ολιγοπώλιο   408

Λόγοι για την ύπαρξη ολιγοπωλίων   409

Βαθμός διαφοροποίησης του προϊόντος  411

Βαθμός συγκέντρωσης στο ολιγοπώλιο   413

Η δύναμη στην αγορά και το ολιγοπώλιο   419

Θεωρία ολιγοπωλίου: ολιγοπώλιο χωρίς συνεργασία των επιχειρήσεων  420

Τα ολιγοπώλια και η διαφήμιση   426

Ο περιορισμός του ανταγωνισμού στο ολιγοπώλιο   428

Τα καρτέλ   429

Συμπεριφορά των μελών ενός καρτέλ   438

Η ηγεσία τιμής στο ολιγοπώλιο    439

Δημόσια αναγγελία της τιμής   445

Συνέπειες από την ύπαρξη ολιγοπωλίων   447

Ερωτήσεις και ασκήσεις  449

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΙΙΑ    453

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XIII

Συμπεριφορά των επιχειρήσεων στο δυοπώλιο και θεωρία παιγνίων

Εισαγωγή    454

Δυοπώλιο με συνεργασία των επιχειρήσεων   454

Δυοπώλιο χωρίς συνεργασία των επιχειρήσεων   457

Αβεβαιότητα και αλληλεξάρτηση στη λήψη αποφάσεων   458

Η θεωρία παιγνίων   459

Ερωτήσεις και ασκήσεις  471

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΙΙΙΑ    473

Μέρος Πέμπτο

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XIV

Τιμολογιακοί στόχοι και τιμολογιακές πολιτικές

Εισαγωγή   485

Κύριοι τιμολογιακοί στόχοι των επιχειρήσεων   485

Τιμολόγηση με βάση το οριακό κόστος  487

Τιμολόγηση με βάση το πρόσθετο κόστος και έσοδο  488

Τιμολόγηση με βάση το μέσο κόστος  491

Τιμολόγηση μέσω βασικού σημείου   499

Τιμολόγηση για επίτευξη ορισμένης απόδοσης στο κεφάλαιο  502

Τιμολόγηση για μεγιστοποίηση του κύκλου εργασιών   506

Τιμολόγηση για την κατάκτηση ή διατήρηση μεριδίου της αγοράς  509

Τιμολόγηση για την επίτευξη άλλων αντικειμενικών στόχων  510

Ερωτήσεις και ασκήσεις  512

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XV

Άλλες τιμολογιακές πολιτικές

Ο διαφορισμός των τιμών  517

Τιμολόγηση προϊόντος παραγόμενου από περισσότερες παραγωγικές μονάδες της ίδιας επιχείρησης  532

Άλλες τιμολογιακές πρακτικές  538

Ανταγωνισμός με μέσα άλλα από την τιμή  540

Ερωτήσεις και ασκήσεις  544

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XVI

Τιμολογιακές πολιτικές για προϊόντα συνδέομενα μεταξύ τους ως προς την παραγωγή ή ως προς τη ζήτηση τους

Τιμολόγηση πολλαπλών προϊόντων    548

Αλληλεπιδράσεις από την πλευρά της παραγωγής  549

Αλληλεπιδράσεις από την πλευρά της ζήτησης   559

Ερωτήσεις και ασκήσεις  571

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XVII

Τιμολόγηση για εισαγωγή νέων προϊόντων στην αγορά και για αποθάρρυνση της εισόδου ανταγωνιστών

Ο κύκλος ζωής των προϊόντων και η τιμολόγησή τους  574

Τιμή εκμετάλλευσης  577

Τιμολόγηση προώθησης ή διείσδυσης του προϊόντος στην αγορά  581

Τιμολόγηση για τον περιορισμό της εισόδου ανταγωνιστών  583

Επιλογή μεταξύ τιμής εκμετάλλευσης και τιμής προώθησης του προϊόντος ή περιορισμού της εισόδου ανταγωνιστών   589

Ταυτόχρονος προσδιορισμός της τιμής και της ποιότητας του προϊόντος  590

Ερωτήσεις και ασκήσεις  592

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XVIII

Τιμολόγηση προϊόντων για ενδοεπιχειρησιακή χρήση

Γενικά   594

Τιμές μεταφοράς χωρίς εξωτερική αγορά για το ενδιάμεσο προϊόν  597

Τιμές μεταφοράς με πλήρως ανταγωνιστική εξωτερική αγορά για το ενδιάμεσο προϊόν   600

Τιμές μεταφοράς με ατελώς ανταγωνιστική εξωτερική αγορά για το ενδιάμεσο προϊόν  603

Τιμές μεταφοράς προϊόντων μεταξύ τμημάτων η αυτοδύναμων μονάδων μιας επιχείρησης που βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες  607

Ερωτήσεις και ασκήσεις  608

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XIX

Η τιμολόγηση για υποβολή προσφοράς

Εισαγωγή  610

Οι τρεις μορφές προσφορών    611

Τρόποι εκτίμησης του κόστους, των εσόδων και της άριστης τιμής μιας προσφοράς  614

Ερωτήσεις και ασκήσεις  621

Μέρος Έκτο

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XX

Ο κεφαλαιακός προγραμματισμός

Γενικά για τον κεφαλαιακό προγραμματισμό  627

Η διαδικασία του κεφαλαιακού προγραμματισμού  629

Το κεφαλαιακό κόστος της επένδυσης  632

Πηγές και κόστος της χρηματοδότησης  632

Η ροή των εσόδων από την επένδυση  644

Η αξιολόγηση των επενδύσεων  647

Ερωτήσεις και ασκήσεις  653

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XXI

Οικονομική αβεβαιότητα, οικονομικοί κίνδυνοι και οικονομικές αποφάσεις

Γενικά για την αβεβαιότητα και τους οικονομικούς κινδύνους  657

Λήψη αποφάσεων κάτω από συνθήκες κινδύνου και αβεβαιότητας  659

Η κατανομή των πιθανοτήτων  660

Ο συντελεστής της τυπικής απόκλισης   664

Χρησιμοποίηση της κανονικής κατανομής για την αξιολόγηση της πιθανότητας αβέβαιων αποτελεσμάτων   664

Μέτρηση του κινδύνου με τον συντελεστή της διακύμανσης  669

Ο ρόλος της αβεβαιότητας στη μεγιστοποίηση της χρησιμότητας του χρήματος   669

Η τάση για ανάληψη ή αποφυγή κινδύνων και η χρησιμότητα του χρήματος  673

Η χρησιμότητα του χρήματος, η αβεβαιότητα και ο κίνδυνος και η επιλογή των επενδύσεων 678

Ερωτήσεις και ασκήσεις   688

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XXII

Οικονομική ολοκλήρωσή των επιχειρήσεων. Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Γενικά για την οικονομική ολοκλήρωση  693

Οικονομική ολοκλήρωση και καινοτομίες   701

Γενικά για τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές  703

Πού αποσκοπούν οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές   706

Τρόποι χρηματοδότησης της εξαγοράς επιχειρήσεων   714

Οι εχθρικές εξαγορές  717

Μέτρα αντίδρασης σε απόπειρες εχθρικής εξαγοράς  719

Ερωτήσεις και ασκήσεις  724

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XXIIA    725

Μέρος Έβδομο

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ XXIII

Διανομή του εισοδήματος και προσδιορισμός των τιμών των παραγωγικών συντελεστών

Το εισόδημα, ο πλούτος και η διανομή τους  731

Ζήτηση για έναν συντελεστή με συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά του προϊόντος και στην αγορά του συντελεστή  734

Ζήτηση για έναν παραγωγικό συντελεστή με ατελή ανταγωνισμό στην αγορά προϊόντος και πλήρη ανταγωνισμό στην αγορά του συντελεστή  747

Προσφορά ενός παραγωγικού συντελεστή  754

Μονοψώνιο στην αγορά για έναν παραγωγικό συντελεστή   757

Αντιστάθμιση της μονοψωνιακής εκμετάλλευσης: κρατική παρέμβαση   761

Επίδραση των εργατικών συνδικάτων στην αγορά εργασίας  765

Ερωτήσεις και ασκήσεις  768

 

Βιβλιογραφία   771

 

Κυριότερες επιστημονικές εργασίες του καθηγητή Γεωργίου Χρ. Κώττη   779

Κυριότερες επιστημονικές εργασίες της καθηγήτριας Αθηνάς Πετράκη-Κώττη   785