Γεώργιος Π. Βασιλειάδης

Ζαχαρούλα Γ. Καλογηράτου

Θεόδωρος N. Μονοβασίλης

 

 

Εισαγωγή στη Στατιστική

με εφαρμογές σε SPSS & Excel

 

Β΄ Έκδοση

 

 

Εκδότης: Μπένου Ε.

 

Μορφή: Μαλακό εξώφυλλο

 

Αριθμός σελίδων: 604

 

Κωδικός ISBN: 978-960-359-155-9

 

Διαστάσεις: 24 × 17 εκ.

 

Κωδ. Εύδοξος: 86198129

 

Έτος έκδοσης: 2007

 

 

 ► παρουσίαση

 

Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια εισαγωγή στην επιστήμη της Στατιστικής και προέκυψε σαν φυσική συνέχεια των σημειώσεων των συγγραφέων για τα μαθήματα Πιθανότητες-Στατιστική, Ποσοτικές Μέθοδοι, Στατιστική Επιχειρήσεων που διδάσκονται στα τρία Τμήματα του Τ.Ε.Ι. Δυτικής Μακεδονίας (Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής, Τμήμα Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας, Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου).

Η ύλη του βιβλίου χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος αποτελεί μία εισαγωγή στη θεωρία της Στατιστικής και αποτελείται από τα 7 πρώτα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο εισάγονται οι έννοιες του πληθυσμού, του δείγματος και της μεταβλητής. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναπτύσσονται μέθοδοι της Περιγραφικής Στατιστικής με τη βοήθεια των οποίων μπορούμε να οργανώσουμε και να παρουσιάσουμε ένα σύνολο δεδομένων. Στα επόμενα δύο κεφάλαια παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες της θεωρίας Πιθανοτήτων οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατανόηση των κεφαλαίων που ακολουθούν. Στο πέμπτο κεφάλαιο εισάγονται οι μέθοδοι για την εκτίμηση των παραμέτρων ενός πληθυσμού, ενώ η μεθοδολογία για τον έλεγχο στατιστικών υποθέσεων αναπτύσσεται στο έκτο κεφάλαιο. Τέλος, στο έβδομο κεφάλαιο παρουσιάζονται η γραμμική παλινδρόμηση και η συσχέτιση.

Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στη χρήση λογισμικών (Excel, SPSS) στη Στατιστική και αποτελείται από τα 4 επόμενα κεφάλαια. Στο όγδοο κεφάλαιο, γίνεται μία εισαγωγή στη χρήση του Excel και παρουσιάζονται κάποια βασικά εργαλεία αυτού του λογισμικού, που μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος για την πραγματοποίηση μιας στατιστικής ανάλυσης. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζουμε, μέσα από αριθμητικά παραδείγματα τα οποία έχουν λυθεί και στο πρώτο μέρος, το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το Excel όταν θέλουμε να επεξεργαστούμε και να αναλύσουμε δεδομένα. Στο δέκατο κεφάλαιο γίνεται μια παρουσίαση του στατιστικού λογισμικού IBM SPSS, ενώ στο κεφάλαιο που ακολουθεί περιγράφεται η χρήση του λογισμικού για τις στατιστικές μεθόδους που έχουν αναπτυχθεί στο πρώτο μέρος.

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος, υπάρχουν δύο κεφάλαια τα οποία περιλαμβάνουν τους αναγκαίους στατιστικούς πίνακες, κάποιους χρήσιμους ορισμούς και τις απαντήσεις των άλυτων ασκήσεων που δίνονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου του πρώτου μέρους.

Οι συγγραφείς

 

 ► περιεχόμενα

 

I Εισαγωγή στη Στατιστική 13

1 Εισαγωγή 15

1.1 Βασικές 'Έννοιες  16

1.2 Μεταβλητές - Τύποι Δεδομένων   18

2 Περιγραφική Στατιστική      23

2.1 Εισαγωγή 23

2.2 Στατιστικοί Πίνακες 25

2.2.1 Κατηγορικά Δεδομένα 25

2.2.2 Διακριτά Αριθμητικά Δεδομένα      28

2.2.3 Συνεχή Αριθμητικά Δεδομένα 31

2.3 Γραφικές Μέθοδοι 35

2.3.1 Παρουσίαση Κατηγορικών Δεδομένων   35

2.3.2 Παρουσίαση Αριθμητικών Δεδομένων  40

2.4 Αριθμητικά Περιγραφικά Μέτρα 49

2.4.1 Μέτρα Θέσης ή Κεντρικής Τάσης 49

2.4.2 Μέτρα Διασποράς ή Μεταβλητότητας 77

2.4.3 Μέτρα Σχετικής Μεταβλητότητας 93

2.4.4 Μέτρα Ασυμμετρίας και Κύρτωσης 95

2.5 Θηκόγραμμα   99

2.6 Ασκήσεις 105

3 Στοιχειώδης Θεωρία Πιθανοτήτων 115

3.1 Εισαγωγή 115

3.2 Βασικές 'Έννοιες 116

3.3 Κλασικός Ορισμός της Πιθανότητας 127

3.4 Συνδυαστική 133

3.5 Εμπειρικός Ορισμός της Πιθανότητας 140

3.6 Αξιωματικός Ορισμός της Πιθανότητας  141

3.7 Δεσμευμένη Πιθανότητα-Ανεξαρτησία 143

3.7.1 Θεώρημα Ολικής Πιθανότητας - Θεώρημα Bayes     147

3.8 Ασκήσεις 155

4 Τυχαίες Μεταβλητές - Κατανομές 159

4.1 Τυχαίες Μεταβλητές 159

4.2 Παράμετροι Κατανομών Τυχαίων Μεταβλητών 172

4.3 Βασικές Διακριτές Κατανομές 180

4.3.1 Διωνυμική Κατανομή 180

4.3.2 Γεωμετρική Κατανομή 184

4.3.3 Κατανομή Pascal 185

4.3.4 Κατανομή Poisson  186

4.4 Βασικές Συνεχείς Κατανομές 188

4.4.1 Κανονική κατανομή 188

4.4.2 Άλλες Χρήσιμες Συνεχείς Κατανομές 205

4.5 Ασκήσεις   209

5 Εκτίμηση Παραμέτρων 213

5.1 Εισαγωγή 213

5.2 Σημειακή Εκτίμηση   214

5.2.1 Κατανομές Πιθανοτήτων Εκτιμητριών   217

5.3 Διαστήματα Εμπιστοσύνης 220

5.4 Δ.Ε. για τη Μέση Τιμή ενός Πληθυσμού 222

5.4.1 Πληθυσμιακή Διακύμανση Γνωστή 222

5.4.2 Πληθυσμιακή Διακύμανση Άγνωστη - Δείγμα μεγάλο 229

5.4.3 Πληθυσμιακή Διακύμανση Άγνωστη - Δείγμα μικρό . 230

5.5 Δ.Ε. Αναλογίας (Ποσοστού) 232

5.6 Δ.Ε. Διαφοράς δύο Μέσων 234

5.6.1 Πληθυσμιακές Διακυμάνσεις Γνωστές 234

5.6.2 Πληθυσμιακές Διακυμάνσεις Άγνωστες - Δείγματα μεγάλα  236

5.6.3 Πληθυσμιακές Διακυμάνσεις Άγνωστες - Δείγματα μικρά  238

5.6.4 Δείγματα εξαρτημένα 240

5.7 Δ.Ε. για τη Διαφορά Αναλογιών     243

5.8 Δ.Ε. για την Πληθυσμιακή Διακύμανση 244

5.9 Δ.Ε. για το Λόγο δύο Διακυμάνσεων 246

5.10       Ασκήσεις 249

6 'Έλεγχοι Υποθέσεων 251

6.1 Εισαγωγή 251

6.2 'Έλεγχος Υποθέσεων για τη Μέση Τιμή  258

6.2.1 Πληθυσμιακή Διακύμανση Γνωστή 258

6.2.2 Πληθυσμιακή Διακύμανση Άγνωστη - Δείγμα μεγάλο

               (ν > 30)     260

6.2.3 Πληθυσμιακή Διακύμανση Άγνωστη - Δείγμα μικρό

               - Πληθυσμός Κανονικά Κατανεμημένος  261

6.3 'Έλεγχος Υποθέσεων για την Αναλογία  263

6.4 'Έλεγχος Υποθέσεων για τη Διακύμανση      265

6.5 'Έλεγχος Υποθέσεων για τη Διαφορά των Μέσων     267

6.5.1 Πληθυσμιακές Διακυμάνσεις Γνωστές 267

6.5.2 Πληθυσμιακές Διακυμάνσεις Άγνωστες - Δείγματα μικρά (ν < 30)     269

6.5.3 Δείγματα εξαρτημένα 272

6.6 'Έλεγχος Υποθέσεων για τη Διαφορά Αναλογιών       273

6.7 'Έλεγχος Υποθέσεων για το Λόγο των Διακυμάνσεων     275

6.8 Ασκήσεις    278

7 Συσχέτιση - Γραμμική Παλινδρόμηση 281

7.1 Εισαγωγή    281

7.2 Συσχέτιση-Συντελεστής Συσχέτισης 282

7.2.1 Δειγματικός Συντελεστής Συσχέτισης   284

7.2.2 'Έλεγχος Μηδενικής Συσχέτισης  292

7.3 Ανάλυση Παλινδρόμησης  293

7.4 Γραμμική Παλινδρόμηση   295

7.4.1 Απλή Γραμμική Παλινδρόμηση   295

7.4.2 Η Μέθοδος Ελαχίστων Τετραγώνων 298

7.4.3 Στατιστική Συμπερασματολογία στην Απλή Γραμμική Παλινδρόμηση   308 

7.5 Πολλαπλή Γραμμική Παλινδρόμηση    312

7.6 Ασκήσεις    314

II Χρήση Λογισμικών στη Στατιστική 319

8 Εισαγωγή στο Microsoft Excel 321

8.1 Βασικά Στοιχεία του Excel  322

8.2 Στατιστικές Συναρτήσεις 340

8.3 Γραφήματα 407

8.4 Συγκεντρωτικοί Πίνακες - Γραφήματα 413

8.5 Πακέτο Εργαλείων Ανάλυσης Δεδομένων 424

9 Ανάλυση δεδομένων με το Excel 429

9.1 Περιγραφική Στατιστική και Excel 429

9.1.1 Παρουσίαση Κατηγορικών Δεδομένων με το Excel     430

9.1.2 Παρουσίαση Διακριτών Αριθμητικών Δεδομένων με το Excel 435

9.1.3 Παρουσίαση Συνεχών Αριθμητικών Δεδομένων με το Excel   439

9.1.4 Υπολογισμός Αριθμητικών Περιγραφικών Μέτρων με το Excel   443

9.2 Πιθανότητες - Κατανομές με το Excel   455

9.3 Διαστήματα Εμπιστοσύνης στο Excel  480

9.4 'Έλεγχοι Υποθέσεων με το Excel    482

9.5 Συσχέτιση-Γραμμική Παλινδρόμηση στο Excel 488

10 Εισαγωγή στο IBM SPSS     493

10.1  Το περιβάλλον του SPSS 494

10.2  Εισαγωγή δεδομένων στο SPSS 498

10.3  Το παράθυρο "SPSS Viewer"  512

10.4  Μετασχηματισμοί μεταβλητών 514

10.5  Εντολές διαχείρισης δεδομένων 523

11 Ανάλυση δεδομένων με το SPSS      539

11.1       Περιγραφική Στατιστική και SPSS   539

11.1.1  Παρουσίαση Κατηγορικών Δεδομένων με το SPSS    539

11.1.2  Παρουσίαση Διακριτών Αριθμητικών Δεδομένων με το SPSS   547

11.1.3  Παρουσίαση Συνεχών Αριθμητικών Δεδομένων με το SPSS  551

11.1.4  Υπολογισμός Αριθμητικών Περιγραφικών Μέτρων με το SPSS   555

11.2Δ.Ε.  - 'Έλεγχοι υποθέσεων με το SPSS  561

III Στατιστικοί Πίνακες - Απαντήσεις Ασκήσεων    571

12 Χρήσιμοι Ορισμοί - Στατιστικοί Πίνακες    573

12.1  Παραγοντικό - Διωνυμικός Συντελεστής 573

12.2  Στατιστικοί Πίνακες 578

12.2.1  Πίνακας Τυπικής Κανονικής Κατανομής 578

12.2.2 Πίνακας t— Κατανομής 579

12.2.3 Πίνακας X2 — Κατανομής    580

12.2.4 Πίνακας F — Κατανομής (α = 0.01) 582

12.2.5 Πίνακας F — Κατανομής (α = 0.05)  584

13 Απαντήσεις των Ασκήσεων 587